
Wat zijn veelgemaakte fouten bij een bedrijfsovername?
De meest gemaakte fouten bij een bedrijfsovername zijn: onvoldoende due diligence, een slecht opgesteld overnamecontract, een te hoge overnameprijs en het te laat inschakelen van juridische hulp. Deze fouten komen voor bij zowel kopers als verkopers in het MKB, en kunnen leiden tot financiële schade, juridische conflicten of het mislukken van de overname. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over valkuilen bij een bedrijfsovername, zodat jij goed voorbereid aan tafel gaat.
Welke fase van een bedrijfsovername gaat het vaakst mis?
De voorbereiding en de onderhandelingsfase zijn de fases die het vaakst fout gaan bij een bedrijfsovername. Veel overnames stranden niet bij het tekenen van het contract, maar al daarvoor: doordat partijen te snel willen handelen, onvoldoende informatie uitwisselen of de verwachtingen niet goed op elkaar afstemmen. Bij een bedrijfsovername is een gedegen voorbereiding dan ook geen luxe, maar een noodzaak.
Typische struikelblokken per fase zijn:
Voorbereiding: Geen duidelijk beeld van de waarde van het bedrijf, onrealistische verwachtingen over de prijs of onduidelijkheid over wat er precies wordt overgenomen.
Due diligence: Onvoldoende onderzoek naar financiën, contracten, personeel en juridische verplichtingen.
Onderhandelingen: Geen heldere afspraken over garanties, aansprakelijkheid of de overdrachtsstructuur.
Contractfase: Een overnamecontract dat te vaag is of belangrijke risico’s niet afdekt.
Overdracht en integratie: Problemen met personeel, klanten of leveranciers die pas na de overname aan het licht komen.
Elke fase bouwt voort op de vorige. Een fout in de voorbereiding vergroot de kans op problemen in alle latere stappen.
Waarom is een gebrekkig due diligence onderzoek zo gevaarlijk?
Een gebrekkig due diligence onderzoek is gevaarlijk omdat je als koper blind een verplichting aangaat. Je koopt niet alleen de activa of aandelen van een bedrijf, maar ook alle risico’s die daarbij horen: openstaande schulden, lopende rechtszaken, arbeidsconflicten of problemen met vergunningen. Wat je niet weet, kun je niet onderhandelen of uitsluiten.
Due diligence is het systematisch doorlichten van een bedrijf voordat de overname plaatsvindt. Een grondig onderzoek kijkt naar de financiële situatie, bestaande contracten, personeel en arbeidsovereenkomsten, intellectueel eigendom en eventuele juridische geschillen. Ontbreekt een van deze onderdelen, dan loop je het risico dat je na de overname voor onaangename verrassingen komt te staan.
Stel dat een bedrijf een langlopend leverancierscontract heeft met een boeteclausule die bij overname in werking treedt. Als dit niet tijdig wordt ontdekt, kun je als koper geconfronteerd worden met een onverwachte kostenpost van aanzienlijke omvang. Dergelijke risico’s zijn bij een zorgvuldig due diligence onderzoek te voorkomen.
Wat zijn de gevolgen van een slecht opgesteld overnamecontract?
Een slecht opgesteld overnamecontract kan leiden tot langdurige juridische conflicten, financiële schade en in het ergste geval tot het volledig terugdraaien van de overname. Een contract dat te vaag is over garanties, aansprakelijkheid of de overdrachtsstructuur laat ruimte voor interpretatieverschillen, en die ruimte wordt vroeg of laat benut.
Veelvoorkomende gebreken in overnamecontracten zijn:
Ontbrekende of onduidelijke garanties: De verkoper geeft geen of onvoldoende garanties over de staat van het bedrijf, waardoor de koper geen verhaal heeft bij tegenvallende resultaten.
Geen duidelijke aansprakelijkheidsbegrenzing: Zonder heldere afspraken over wie waarvoor aansprakelijk is, ontstaan er na de overdracht snel conflicten.
Onvolledige omschrijving van wat wordt overgenomen: Welke activa, contracten en verplichtingen gaan mee? Vage formuleringen leiden tot discussie.
Geen regeling voor een concurrentiebeding: Zonder concurrentiebeding kan de verkoper na de overname een nieuw bedrijf starten en klanten meenemen.
Ontbrekende afspraken over de overgangsperiode: Wie is verantwoordelijk voor wat, en hoe lang blijft de verkoper betrokken?
Een goed overnamecontract opstellen vraagt om juridische expertise en inzicht in de commerciële belangen van beide partijen.
Hoe voorkom je dat de overnameprijs te hoog uitvalt?
Je voorkomt een te hoge overnameprijs door het bedrijf vooraf professioneel te laten waarderen en de uitkomst te toetsen aan de markt en de financieringsmogelijkheden. Emotie speelt bij overnames een grote rol: kopers raken enthousiast en verkopers hechten persoonlijke waarde aan wat zij hebben opgebouwd. Dat leidt regelmatig tot een prijs die niet meer in verhouding staat tot de werkelijke waarde.
Een onafhankelijke waardering van de onderneming geeft een objectief startpunt voor de onderhandeling. Daarbij kijk je niet alleen naar de huidige winst of omzet, maar ook naar toekomstige verdiencapaciteit, afhankelijkheid van sleutelpersonen, klantenconcentratie en de staat van de activa.
Daarnaast helpt het om de overnameprijs te koppelen aan prestaties na de overname, bijvoorbeeld via een zogenoemde earn-out constructie. Daarmee betaal je een deel van de prijs alleen als het bedrijf bepaalde doelstellingen haalt. Dit verlaagt het risico voor de koper en zorgt voor een eerlijkere verdeling van de risico’s.
Welke juridische risico’s worden het meest over het hoofd gezien?
De juridische risico’s die het vaakst worden onderschat bij een bedrijfsovername zijn personeelsverplichtingen, lopende contracten met derden en intellectueel eigendom. Deze onderwerpen lijken op het eerste gezicht minder urgent dan de prijs of de financiering, maar kunnen na de overname voor grote problemen zorgen.
Concrete voorbeelden van over het hoofd geziene risico’s:
Arbeidsovereenkomsten: Bij een aandelenovername gaan alle personeelsleden automatisch mee over, inclusief eventuele verborgen verplichtingen zoals langdurig ziekteverzuim of lopende ontslagprocedures.
Aandeelhoudersovereenkomsten: Bestaande afspraken tussen aandeelhouders kunnen de vrijheid van de nieuwe eigenaar beperken. Controleer altijd of er een aandeelhoudersovereenkomst van kracht is.
Intellectueel eigendom: Is het merk, de software of de handelsnaam daadwerkelijk eigendom van het bedrijf, of heeft een derde daar rechten op?
Vergunningen en licenties: Sommige vergunningen zijn persoonsgebonden en gaan niet automatisch mee over bij een overname.
Fiscale risico’s: Belastingschulden of lopende belastinggeschillen kunnen na de overname op de koper worden verhaald.
Een grondige juridische scan voorafgaand aan de overname maakt deze risico’s inzichtelijk en geeft je de mogelijkheid om ze contractueel af te dekken of in de prijs te verwerken.
Wanneer schakel je een juridisch adviseur in bij een overname?
Je schakelt een juridisch adviseur het beste zo vroeg mogelijk in het overnameproces in, bij voorkeur al voordat er een intentieverklaring wordt getekend. Veel ondernemers wachten tot de contractfase, maar dan zijn veel beslissingen al genomen en is de onderhandelingsruimte beperkt. Vroeg advies voorkomt fouten die later moeilijk te corrigeren zijn.
Een juridisch adviseur helpt je bij het beoordelen van de overnamestructuur, het uitvoeren of beoordelen van de due diligence, het onderhandelen over de voorwaarden en het opstellen van een waterdicht contract. Maar bovenal fungeert een goede adviseur als sparringpartner: iemand die niet alleen naar de juridische risico’s kijkt, maar ook naar de commerciële logica van de deal.
Bij een fusie of overname staan er grote belangen op het spel. De kosten van een juridisch adviseur wegen vrijwel altijd op tegen de kosten van een fout die achteraf hersteld moet worden.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een bedrijfsovername
Wessel Juristen begeleidt ondernemers in het MKB bij alle juridische aspecten van een bedrijfsovername, van de eerste oriëntatie tot de definitieve overdracht. Het team combineert juridische expertise met praktisch inzicht in de belangen van ondernemers, zodat je niet alleen juridisch beschermd bent, maar ook een deal sluit die bij jouw situatie past.
Wat Wessel Juristen voor jou doet:
Juridische begeleiding bij het due diligence onderzoek
Beoordelen en opstellen van het overnamecontract
Advies over de overnamestructuur (activa of aandelen)
Contractueel afdekken van risico’s rondom personeel, vergunningen en intellectueel eigendom
Onderhandelen namens jou over garanties en aansprakelijkheid
Gratis en vrijblijvend intakegesprek, gevolgd door een heldere kostenraming
Heb je vragen over een aankomende overname of wil je weten waar jij juridisch staat? Neem contact op met Wessel Juristen voor een vrijblijvend gesprek.