
Wat zijn de gevolgen van een overname voor bestaande contracten?
Bij een bedrijfsovername veranderen de gevolgen voor bestaande contracten sterk, afhankelijk van de gekozen overnamevorm. Bij een aandelenovername gaan alle lopende contracten automatisch mee over naar de nieuwe eigenaar, omdat de rechtspersoon zelf ongewijzigd blijft. Bij een activa-passivatransactie is dat anders: contracten gaan alleen mee als de wederpartij daar expliciet mee instemt. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over contracten bij een overname.
Welke contracten gaan automatisch over bij een bedrijfsovername?
Of contracten automatisch overgaan bij een bedrijfsovername hangt volledig af van de gekozen overnamevorm. Bij een aandelenovername blijft de juridische entiteit intact, waardoor alle bestaande contracten van rechtswege meegaan. Bij een activa-passivatransactie is contractsoverdracht niet automatisch en vereist dit toestemming van de andere contractspartij.
Denk bij automatisch mee overgaande contracten in een aandelenovername aan huurovereenkomsten, leverancierscontracten, klantovereenkomsten en licentieafspraken. De vennootschap blijft immers dezelfde rechtspersoon, alleen de aandeelhouder verandert. Wederpartijen merken hier in principe niets van, tenzij het contract een zogenoemde change of control-clausule bevat. Die clausule geeft de wederpartij het recht om het contract te beëindigen of opnieuw te onderhandelen als de zeggenschap over de vennootschap wijzigt.
Het is daarom verstandig om vóór een overname alle bestaande contracten te screenen op dergelijke clausules. Een grondig due diligence-onderzoek is hierbij onmisbaar. Zo voorkom je dat een belangrijke klant of leverancier zich na de overname opeens op het contract kan beroepen om de samenwerking te beëindigen.
Wat is het verschil tussen een aandelenovername en een activa-passivatransactie voor contracten?
Het kernverschil is dit: bij een aandelenovername koopt de koper de aandelen van de vennootschap, waardoor alle contracten automatisch meegaan. Bij een activa-passivatransactie koopt de koper specifieke bezittingen en schulden, en moeten contracten afzonderlijk worden overgedragen met instemming van de wederpartij.
Dit onderscheid heeft grote praktische gevolgen. Bij een bedrijfsovername via aandelen neemt de koper ook alle verborgen risico’s over die in de vennootschap schuilen, zoals lopende geschillen of toekomstige aansprakelijkheden uit bestaande contracten. Dat maakt een grondige contractanalyse vooraf des te belangrijker.
Bij een activa-passivatransactie heeft de koper meer controle: hij kiest welke contracten hij wil overnemen. Het nadeel is dat voor elke gewenste contractsoverdracht toestemming nodig is van de wederpartij. Die kan weigeren of nieuwe voorwaarden stellen. Dit maakt het proces tijdrovender, maar biedt ook de mogelijkheid om ongunstige contracten achter te laten bij de verkopende partij.
Wat gebeurt er met arbeidscontracten bij een overname?
Arbeidscontracten gaan bij een bedrijfsovername automatisch mee over naar de nieuwe werkgever als sprake is van een overgang van onderneming in de zin van de wet. De nieuwe werkgever is verplicht alle rechten en verplichtingen uit de bestaande arbeidsovereenkomsten over te nemen, inclusief opgebouwde arbeidsvoorwaarden en dienstjaren.
De regels rondom de overname van arbeidscontracten zijn vastgelegd in artikel 7:662 van het Burgerlijk Wetboek. Zodra een onderneming of een zelfstandig onderdeel daarvan overgaat op een nieuwe eigenaar waarbij de identiteit van het bedrijf bewaard blijft, spreken we van een overgang van onderneming. Dit geldt zowel bij een aandelenovername als bij bepaalde activa-passivatransacties waarbij het bedrijf als geheel wordt voortgezet.
Werknemers kunnen de overgang niet weigeren, maar zij mogen wel zelf ontslag nemen als zij niet willen werken voor de nieuwe eigenaar. De nieuwe werkgever mag werknemers niet ontslaan louter vanwege de overname. Dat is wettelijk verboden. Wil je als ondernemer meer weten over de juridische positie van werknemers rondom een overname, dan is het raadzaam ook de arbeidsrechtelijke aspecten van ondernemingsrecht in kaart te brengen.
Kunnen lopende contracten worden opgezegd of gewijzigd na een overname?
Lopende contracten kunnen na een overname in beginsel niet eenzijdig worden opgezegd of gewijzigd, tenzij het contract daarvoor een specifieke grondslag biedt. De nieuwe eigenaar is gebonden aan de bestaande contractuele verplichtingen. Eenzijdige wijziging zonder instemming van de wederpartij levert wanprestatie op.
Er zijn echter situaties waarin contracten na een overname wél kunnen eindigen of worden aangepast:
Change of control-clausules: De wederpartij heeft het recht de overeenkomst te beëindigen bij een wijziging van zeggenschap.
Opzegtermijnen: Als het contract reguliere opzeggingsmogelijkheden bevat, kan de nieuwe eigenaar daarvan gebruik maken.
Wederzijdse instemming: Beide partijen kunnen altijd in overleg besluiten een contract aan te passen of te beëindigen.
Ontbinding wegens wanprestatie: Als de wederpartij tekortschiet, kan de nieuwe eigenaar onder bepaalde voorwaarden ontbinden.
Nietigheid of vernietigbaarheid: Als een contract achteraf gebreken vertoont, kan dit grond zijn voor aantasting van de overeenkomst.
Een zorgvuldige contractanalyse vóór de overname is dus essentieel. Zo weet je precies welke speelruimte je hebt en welke contracten je mogelijk wilt heronderhandelen na de overname.
Hoe bescherm je jezelf contractueel bij een overname?
Contractuele bescherming bij een overname begint met een grondig due diligence-onderzoek naar alle bestaande contracten, gevolgd door het opnemen van duidelijke garanties en vrijwaringen in de overnameovereenkomst. Zo weet je als koper precies wat je overneemt en wie aansprakelijk is voor eventuele verborgen verplichtingen.
Een goed opgestelde koopovereenkomst is daarbij het fundament. Daarin leg je vast welke contracten worden overgenomen, welke garanties de verkoper geeft over de inhoud en geldigheid van die contracten, en wat er gebeurt als achteraf blijkt dat een contract niet klopt of dat er verplichtingen zijn verzwegen.
Praktische stappen die je als koper of verkoper kunt zetten:
Voer een contractsinventarisatie uit en breng alle lopende overeenkomsten in kaart, inclusief looptijden en opzegtermijnen.
Controleer op change of control-clausules en breng in kaart welke wederpartijen toestemming moeten geven.
Vraag toestemming tijdig aan bij wederpartijen van wie instemming vereist is voor contractsoverdracht.
Neem garanties op in de overnameovereenkomst over de juistheid en volledigheid van de contracteninventarisatie.
Regel een vrijwaring voor aansprakelijkheden die voortvloeien uit contracten die vóór de overnamedatum zijn gesloten.
Als verkoper is het evenzeer verstandig om je voor te bereiden. Zorg dat alle contracten actueel en gedocumenteerd zijn, en wees transparant over lopende verplichtingen. Dat vergroot het vertrouwen van de koper en versoepelt het overnameproces aanzienlijk. Overweeg ook tijdig een aandeelhoudersovereenkomst te herzien als die afspraken bevat die relevant zijn voor de overdracht.
Hoe Wessel Juristen helpt bij contracten rondom een bedrijfsovername
Een bedrijfsovername raakt vrijwel altijd aan bestaande contracten, en de juridische gevolgen daarvan zijn niet altijd op het eerste gezicht zichtbaar. Wessel Juristen begeleidt ondernemers, aandeelhouders en directieleden bij elke fase van een overname, met specifieke aandacht voor de contractuele risico’s en kansen. Concreet helpt Wessel Juristen met:
Het uitvoeren van een contractanalyse als onderdeel van het due diligence-onderzoek
Het signaleren van change of control-clausules en andere risicobedingen
Het opstellen of beoordelen van de overnameovereenkomst, inclusief garanties en vrijwaringen
Advies over de keuze tussen een aandelenovername en een activa-passivatransactie
Begeleiding bij de overdracht van specifieke contracten en het verkrijgen van toestemming van wederpartijen
Wessel Juristen werkt toegankelijk en transparant: je weet altijd waar je aan toe bent, ook financieel. Elke nieuwe cliënt ontvangt een gratis en vrijblijvend intakegesprek. Heb je vragen over de gevolgen van een overname voor jouw bestaande contracten? Neem dan vrijblijvend contact op en bespreek jouw situatie met een van onze juristen.