
Wat zijn de gevolgen van een overname voor bestaande bankgaranties?
Een overname heeft directe gevolgen voor bestaande bankgaranties, maar die gevolgen hangen sterk af van de gekozen overnamevorm. Bij een aandelentransactie blijven bankgaranties in principe in stand omdat de juridische entiteit niet verandert. Bij een activa-passiva transactie gaan ze juist niet automatisch mee. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over bankgaranties bij een bedrijfsovername.
Wat gebeurt er met een bankgarantie bij een activa-passiva transactie?
Bij een activa-passiva transactie gaan bankgaranties niet automatisch over op de koper. De verkoper draagt losse activa en passiva over, maar de bestaande rechtspersoon blijft achter bij de verkoper. Bankgaranties zijn gekoppeld aan die rechtspersoon en vallen daarmee buiten de overdracht, tenzij de bank en alle betrokken partijen expliciet instemmen met een wijziging.
Dit heeft praktische gevolgen. Stel dat de verkopende onderneming een bankgarantie heeft gesteld ten behoeve van een huurcontract of een leverancier. Na de overname is de koper de nieuwe huurder of contractspartij, maar de bankgarantie staat nog op naam van de verkoper. De begunstigde partij heeft dan geen zekerheid meer van de juiste partij, wat tot problemen kan leiden bij een eventuele aanspraak.
In de praktijk zijn er twee oplossingen:
De koper stelt een nieuwe bankgarantie, waarna de oude wordt vrijgegeven door de begunstigde.
De bank geeft toestemming voor een zogeheten novatie, waarbij de verplichtingen formeel worden overgedragen aan de koper.
Beide opties vereisen medewerking van de bank en de begunstigde, wat tijd kost. Goede voorbereiding vóór de overdracht is daarom essentieel.
Gaat een bankgarantie automatisch mee over bij een aandelentransactie?
Bij een aandelentransactie gaan bankgaranties in principe automatisch mee. De aandelen in de vennootschap worden overgedragen, maar de vennootschap zelf blijft juridisch dezelfde entiteit. Alle rechten en verplichtingen, inclusief bankgaranties, blijven daarmee onderdeel van die vennootschap.
Toch is voorzichtigheid geboden. Veel bankgaranties bevatten een zogenoemde change of control-clausule. Daarin staat dat de bank of de begunstigde het recht heeft de garantie op te zeggen of aan te passen als de eigendomsverhoudingen van de vennootschap wijzigen. Een aandelentransactie triggert zo’n clausule direct.
Het is dus niet voldoende om aan te nemen dat alles automatisch doorloopt. Controleer vóór de overname alle bestaande bankgaranties op dit soort clausules en stem tijdig af met de bank. Bij een bedrijfsovername is dit een standaard onderdeel van het due diligence-onderzoek.
Kan een bankgarantie worden overgedragen aan de nieuwe eigenaar?
Een bankgarantie kan worden overgedragen, maar dit kan niet eenzijdig. Voor een geldige overdracht van een bankgarantie is altijd toestemming nodig van de bank die de garantie heeft verstrekt en, in veel gevallen, ook van de begunstigde partij. Zonder die instemming is een overdracht juridisch niet geldig.
De overdracht verloopt via een van de volgende routes:
Novatie: De bestaande garantie wordt beëindigd en een nieuwe garantie wordt op naam van de koper gesteld. Dit vereist instemming van alle partijen.
Contractsoverneming: De positie van de verkoper in de garantieovereenkomst wordt formeel overgenomen door de koper. Ook hiervoor is medewerking van de bank vereist.
Nieuwe garantie: De koper stelt zelfstandig een nieuwe bankgarantie, waarna de oude garantie wordt vrijgegeven. Dit is in de praktijk vaak de meest haalbare weg.
Welke route het meest geschikt is, hangt af van de specifieke garantievoorwaarden, de betrokken bank en de wensen van de begunstigde. Laat dit tijdig uitzoeken, want banken hebben doorgaans verwerkingstijd nodig.
Wat zijn de risico’s als bankgaranties niet tijdig worden geregeld?
Als bankgaranties bij een overname niet tijdig worden geregeld, kunnen alle betrokken partijen met serieuze problemen te maken krijgen. De verkoper loopt het risico aansprakelijk te blijven voor verplichtingen die hij niet meer kan beïnvloeden. De koper heeft geen geldige zekerheid gesteld en kan contractspartijen voor het hoofd stoten.
De meest voorkomende risico’s zijn:
De begunstigde partij roept de bankgarantie in op naam van de verkoper, terwijl de koper al operationeel is.
De verkoper wordt aangesproken voor schade die is ontstaan ná de overdracht.
Een huurder of leverancier weigert de samenwerking voort te zetten omdat er geen geldige garantie op naam van de koper staat.
De bank weigert de garantie over te dragen vanwege een veranderde kredietwaardigheid van de koper.
Deze risico’s zijn vermijdbaar, maar dat vereist een gestructureerde aanpak al in de onderhandelingsfase. Wacht niet tot na de overdracht om dit te regelen.
Wat moet er in de overnameovereenkomst staan over bankgaranties?
In de overnameovereenkomst moeten bankgaranties expliciet worden geadresseerd. Een goede regeling voorkomt discussie achteraf en beschermt zowel koper als verkoper. De overeenkomst moet in ieder geval duidelijkheid bieden over wie verantwoordelijk is voor het regelen van vervangende garanties en binnen welke termijn.
Concrete bepalingen die in de koopovereenkomst thuishoren:
Een overzicht van alle bestaande bankgaranties en de bijbehorende begunstigden.
De afspraak dat de koper vóór de overdracht vervangende garanties regelt.
Een vrijwaringsclausule waarmee de koper de verkoper vrijwaart voor aanspraken op garanties die na de overdracht worden ingeroepen.
Een bepaling over wat er gebeurt als de bank weigert mee te werken aan overdracht of novatie.
Afspraken over de kosten van het stellen van nieuwe bankgaranties.
Hoe gedetailleerder deze afspraken zijn vastgelegd, hoe kleiner de kans op conflicten na de overdracht. Dit geldt overigens ook voor andere zekerheden en lopende contracten.
Wanneer schakel je een jurist in bij bankgaranties en een overname?
Schakel een jurist in zodra een overname concreet wordt en er bankgaranties in het spel zijn. Hoe eerder, hoe beter. Een jurist helpt om tijdens het due diligence-onderzoek alle bestaande garanties in kaart te brengen, de voorwaarden te beoordelen en tijdig actie te ondernemen richting de bank en begunstigde partijen.
Juridische begeleiding is in ieder geval aan te raden bij:
Een activa-passiva transactie waarbij meerdere contracten en zekerheden overgaan.
Bankgaranties met een change of control-clausule.
Situaties waarbij de bank terughoudend is met het verlenen van medewerking.
Complexe overnamestructuren waarbij meerdere partijen betrokken zijn.
Een jurist gespecialiseerd in ondernemingsrecht zorgt ervoor dat bankgaranties geen vergeten risico worden in een verder goed voorbereide overname. Juist op dit soort details kan een overname stranden of leiden tot langlopende aansprakelijkheidsdiscussies.
Hoe Wessel Juristen helpt bij bankgaranties en bedrijfsovernames
Wessel Juristen begeleidt ondernemers bij alle juridische aspecten van een overname, inclusief de vaak onderschatte kwesties rondom bankgaranties. Of het nu gaat om een aandelentransactie of een activa-passiva deal, het team denkt praktisch mee en zorgt dat niets over het hoofd wordt gezien.
Wat Wessel Juristen voor je doet:
In kaart brengen van alle bestaande bankgaranties tijdens het due diligence-onderzoek.
Beoordelen van garantievoorwaarden op change of control-clausules en andere risico’s.
Afstemmen met banken en begunstigde partijen over overdracht, novatie of vervangende garanties.
Opstellen van waterdichte bepalingen in de overnameovereenkomst over aansprakelijkheid en vrijwaring.
Adviseren over de meest praktische en kostenefficiënte oplossing voor jouw situatie.
Elke nieuwe cliënt ontvangt een gratis en vrijblijvend intakegesprek, gevolgd door een heldere kostenraming. Wil je weten wat Wessel Juristen voor jou kan betekenen bij een overname? Neem dan vrijblijvend contact op en bespreek je situatie met een van de juristen.