
Wat mag je wel en niet vragen aan de verkoper tijdens due diligence?
Tijdens een due diligence-onderzoek mag je als koper in principe alle informatie opvragen die relevant is om een weloverwogen beslissing te nemen over de overname. Denk aan financiële cijfers, contracten, personeelsgegevens en lopende juridische procedures. Toch zijn er grenzen: sommige informatie is privacygevoelig, concurrentiegevoelig of simpelweg niet relevant voor de transactie.
De exacte grenzen hangen af van de fase van het overnameproces, de gemaakte afspraken en het type bedrijf dat je overneemt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over due diligence, zodat je goed voorbereid aan tafel gaat.
Welke informatie is de verkoper verplicht te verstrekken?
De verkoper is niet wettelijk verplicht om spontaan alle informatie te delen, maar heeft wel een mededelingsplicht: hij moet uit zichzelf informatie verstrekken waarvan hij weet of kan vermoeden dat die voor jou als koper wezenlijk is. Doet hij dat niet, dan kan hij later aansprakelijk worden gesteld voor schade als gevolg van die verzwijging.
In de praktijk betekent dit dat de verkoper in ieder geval openheid moet geven over:
Bekende gebreken of risico’s die de waarde van het bedrijf beïnvloeden
Lopende of dreigende rechtszaken en aansprakelijkheden
Materiële contracten met klanten, leveranciers of financiers
Fiscale verplichtingen en openstaande belastingschulden
Bijzondere arbeidsrechtelijke situaties, zoals langdurig zieke medewerkers
De mededelingsplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht van de koper bestaan naast elkaar. Hoe grondiger jij als koper onderzoek doet, hoe minder je achteraf kunt terugvallen op de stelling dat je iets niet wist. Dat maakt een gedegen due diligence bij bedrijfsovername zo belangrijk.
Wat mag je als koper vragen tijdens due diligence?
Als koper mag je in beginsel alles vragen wat redelijkerwijs nodig is om een goed beeld te krijgen van het bedrijf. Er zijn geen wettelijke beperkingen op de vragen zelf, maar de verkoper bepaalt uiteindelijk wat hij deelt. Goede afspraken vooraf, vastgelegd in een geheimhoudingsovereenkomst, maken dit proces soepeler.
Gebruikelijke onderwerpen in een due diligence-vragenlijst zijn:
Financieel: jaarrekeningen, prognoses, schulden, openstaande vorderingen
Juridisch: contracten, vergunningen, lopende geschillen, aansprakelijkheden
Fiscaal: belastingaangiften, naheffingen, fiscale risico’s
Personeel: arbeidscontracten, cao-verplichtingen, pensioenregelingen
Commercieel: klantenbestand, leveranciersrelaties, marktpositie
Operationeel: systemen, processen, intellectueel eigendom
Het is verstandig om je due diligence-vragen te structureren in een zogenaamde vragenlijst of information request list. Zo voorkom je dat je iets over het hoofd ziet en laat je zien dat je serieus bent als koper.
Wat mag je niet vragen aan de verkoper?
Hoewel je als koper veel mag vragen, zijn er onderwerpen waarbij je terughoudend moet zijn of waar de verkoper terecht kan weigeren. Het gaat dan met name om informatie die concurrentiegevoelig is, persoonsgegevens betreft of buiten de scope van de transactie valt.
Concrete voorbeelden van informatie die je niet zomaar kunt opeisen:
Persoonsgegevens van medewerkers die niet direct relevant zijn voor de overname. Denk aan medische dossiers of privégegevens. Dit raakt aan de AVG.
Gedetailleerde klantinformatie voordat er serieuze overnameafspraken zijn. Verkopers beschermen begrijpelijkerwijs hun klantenrelaties totdat de deal zeker is.
Bedrijfsgeheimen en strategische informatie die de verkoper concurrentieschade kunnen opleveren als de deal niet doorgaat.
Informatie over medewerkers die niet weten dat het bedrijf te koop staat. Verkopen vinden vaak vertrouwelijk plaats.
In de praktijk los je dit op door de informatieverstrekking te faseren. In een vroeg stadium deel je minder gevoelige informatie. Naarmate de onderhandelingen vorderen en de deal concreter wordt, wordt de toegang tot vertrouwelijke documenten uitgebreid, vaak via een beveiligde dataroom.
Hoe ga je om met een verkoper die informatie weigert?
Als een verkoper informatie weigert te verstrekken, is dat op zichzelf al een signaal. Het kan een legitieme reden hebben, maar het kan ook wijzen op iets dat de verkoper liever verborgen houdt. De manier waarop je hiermee omgaat, bepaalt mede of de overname een succes wordt.
Een praktische aanpak in deze situatie:
Vraag naar de reden. Soms is de weigering gebaseerd op een misverstand of op onbekendheid met wat gangbaar is in een overnameproces.
Stel een alternatief voor. Kan de informatie worden geanonimiseerd of gedeeld via een vertrouwelijke dataroom met beperkte toegang?
Leg de weigering vast. Documenteer welke informatie is geweigerd en wanneer. Dit is relevant als er later discussie ontstaat over wat je als koper wist of had kunnen weten.
Verwerk het in de garanties. Als bepaalde informatie niet beschikbaar is, kun je aanvullende garanties of vrijwaringen opnemen in de koopovereenkomst.
Overweeg of je wilt doorgaan. Structurele weigeringen zonder goede reden zijn een serieus risico. Soms is stoppen de beste beslissing.
Een jurist kan in deze situatie helpen om de druk op de juiste manier te leggen en te beoordelen of de weigering juridische consequenties heeft voor de verantwoordelijkheid van de verkoper.
Wat is het verschil tussen een vendor due diligence en een buyer due diligence?
Het verschil zit in wie het onderzoek initieert en voor wie het bedoeld is. Bij een buyer due diligence voert de koper zelf onderzoek uit naar het bedrijf dat hij wil overnemen. Bij een vendor due diligence laat de verkoper vooraf een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar zijn eigen bedrijf, om dit aan potentiële kopers te presenteren.
Een vendor due diligence heeft voor de verkoper meerdere voordelen: het versnelt het verkoopproces, het vergroot het vertrouwen bij kopers en het geeft de verkoper controle over de informatieverstrekking. Kopers kunnen het rapport als startpunt gebruiken, maar voeren doorgaans alsnog hun eigen aanvullende onderzoek uit.
Voor MKB-overnames is een volledige vendor due diligence minder gebruikelijk dan bij grote transacties. Toch zien we steeds vaker dat verkopers alvast een dossier samenstellen met de meest gevraagde documenten, om het proces te stroomlijnen. Dat is slim: het laat professionele voorbereiding zien en voorkomt vertraging.
Wanneer is het slim om een jurist in te schakelen bij due diligence?
Het is slim om een jurist in te schakelen zodra je serieus overweegt een bedrijf over te nemen of te verkopen. Niet pas als er problemen zijn, maar juist in de voorbereiding. Een jurist helpt je om de juiste vragen te stellen, risico’s te herkennen en bevindingen te vertalen naar concrete bescherming in de contracten.
Specifiek is juridisch advies extra waardevol in deze situaties:
Je hebt twijfels over de volledigheid of betrouwbaarheid van de verstrekte informatie
Er zijn lopende juridische procedures of fiscale kwesties bij het bedrijf
De overnamestructuur is complex, bijvoorbeeld bij een aandelentransactie versus een activa-passivatransactie
Je wilt garanties en vrijwaringen goed verankeren in de koopovereenkomst
Er spelen personeelsvraagstukken, zoals medewerkers met bijzondere contracten of cao-verplichtingen
Een jurist met kennis van ondernemingsrecht kijkt niet alleen naar wat er op papier staat, maar ook naar wat er ontbreekt en wat dat betekent voor jouw positie als koper of verkoper.
Hoe Wessel Juristen helpt bij due diligence en bedrijfsovername
Wessel Juristen begeleidt ondernemers door het hele overnameproces, van de eerste verkenning tot de ondertekening van de koopovereenkomst. We combineren juridische kennis met praktisch inzicht, zodat je niet alleen weet wat de wet zegt, maar ook wat slim is voor jouw specifieke situatie.
Wat we voor je doen bij due diligence:
We stellen een gerichte due diligence-vragenlijst op, afgestemd op het type bedrijf en de transactiestructuur
We beoordelen de ontvangen documentatie op juridische risico’s en ontbrekende informatie
We adviseren over garanties, vrijwaringen en andere beschermingsmechanismen in de koopovereenkomst
We begeleiden onderhandelingen als de verkoper informatie weigert of als er discussie ontstaat over bevindingen
We zorgen dat de uitkomsten van het due diligence-onderzoek concreet worden vertaald naar waterdichte contractuele afspraken
Wil je weten wat Wessel Juristen voor jou kan betekenen bij een bedrijfsovername? Neem contact op voor een gratis en vrijblijvend intakegesprek. We denken graag met je mee.