
Wat is een business transfer agreement en wanneer gebruik je die?
Een business transfer agreement is een overeenkomst waarmee je een onderneming of een deel daarvan overdraagt via een activa-passiva transactie: je koopt of verkoopt specifieke bezittingen en verplichtingen, in plaats van aandelen. Dit bedrijfsovernamecontract legt precies vast welke activa overgaan, welke schulden meekomen en onder welke voorwaarden de overdracht plaatsvindt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over deze vorm van bedrijfsoverdracht.
Wat zijn de belangrijkste onderdelen van een business transfer agreement?
Een business transfer agreement bevat minimaal een beschrijving van de over te dragen activa en passiva, de koopprijs en betalingsafspraken, garanties van de verkoper en bepalingen over personeel en lopende contracten. Samen vormen deze onderdelen het fundament van een waterdichte bedrijfsoverdrachtovereenkomst.
In de praktijk kom je in een goed opgesteld bedrijfsovernamecontract de volgende elementen tegen:
Omschrijving van de activa: welke machines, voorraden, intellectueel eigendom, klantenbestanden en contracten worden overgedragen
Passiva en verplichtingen: welke schulden of lopende verplichtingen de koper overneemt
Koopprijs en betaalstructuur: een vaste prijs, een earn-out regeling of een combinatie daarvan
Garanties en vrijwaringen: verklaringen van de verkoper over de staat van de onderneming
Personeel: afspraken over welke medewerkers meegaan en hoe de overgang verloopt
Concurrentieverbod: een beding dat de verkoper verbiedt om direct na de overdracht concurrerende activiteiten te starten
Opschortende voorwaarden: denk aan het verkrijgen van vergunningen of goedkeuring van een financier
Hoe uitgebreid de overeenkomst uiteindelijk is, hangt af van de omvang en complexiteit van de over te dragen onderneming. Een kleine eenmanszaak vraagt om een ander document dan een middelgroot bedrijf met meerdere vestigingen en een uitgebreid personeelsbestand.
Wat is het verschil tussen een business transfer agreement en een aandelentransactie?
Bij een business transfer agreement koop je specifieke activa en passiva van een onderneming. Bij een aandelentransactie koop je de aandelen van de rechtspersoon zelf, inclusief alle rechten, verplichtingen en risico’s die daarin zitten. Dat is een fundamenteel verschil met grote juridische en fiscale gevolgen.
Bij een activa-passiva transactie bepaal je als koper zelf wat je overneemt. Verborgen schulden of historische aansprakelijkheden die niet in de overeenkomst staan, blijven bij de verkoper. Dit geeft de koper meer controle en zekerheid. Bij een aandelenkoop neem je de hele vennootschap over, met alles wat erin zit, inclusief eventuele belastingschulden, lopende rechtszaken of andere verplichtingen die je niet direct ziet.
Voor de verkoper kan een aandelentransactie fiscaal aantrekkelijker zijn, omdat de verkoopwinst op aandelen onder bepaalde voorwaarden is vrijgesteld via de deelnemingsvrijstelling. Bij een activa-passiva transactie betaalt de verkopende vennootschap belasting over de boekwinst op de verkochte activa. Dit maakt de keuze tussen beide vormen niet alleen een juridische, maar ook een fiscale afweging.
Wanneer kies je voor een business transfer agreement in plaats van een aandelenkoop?
Je kiest voor een business transfer agreement wanneer je als koper alleen specifieke onderdelen van een onderneming wilt overnemen, of wanneer je historische risico’s van de verkopende vennootschap wilt vermijden. Het is ook de logische keuze als de onderneming niet in een bv of nv is ondergebracht, bijvoorbeeld bij een eenmanszaak of vennootschap onder firma.
Er zijn situaties waarin een activa-passiva transactie duidelijk de voorkeur verdient. Als koper kies je voor deze structuur wanneer:
Je alleen bepaalde activiteiten, merken of klantenbestanden wilt overnemen, niet de hele onderneming
Er twijfels zijn over verborgen verplichtingen of risico’s in de vennootschap van de verkoper
De onderneming geen rechtspersoon is en er dus geen aandelen te kopen zijn
Je de over te nemen activa wilt inbrengen in een bestaande eigen structuur
De verkoper bereid is om de fiscale nadelen te accepteren in ruil voor een hogere koopprijs
Voor de verkoper is deze structuur minder aantrekkelijk vanwege de fiscale behandeling, maar soms is het de enige realistische optie. Goede begeleiding bij bedrijfsovername helpt je om de afweging helder te maken.
Welke risico’s dek je af met een business transfer agreement?
Met een goed opgestelde business transfer agreement dek je risico’s af zoals onduidelijkheid over wat er precies wordt overgedragen, verborgen verplichtingen, aansprakelijkheid voor personeelszaken en concurrentie door de verkoper na de overdracht. Garanties en vrijwaringen zijn daarvoor de belangrijkste instrumenten.
De garanties die de verkoper afgeeft, geven de koper het recht op schadevergoeding als achteraf blijkt dat de verstrekte informatie onjuist of onvolledig was. Denk aan garanties over de eigendom van de activa, de staat van het klantenbestand of de afwezigheid van lopende geschillen. Een vrijwaring gaat een stap verder: de verkoper neemt dan expliciet de financiële gevolgen op zich als een bepaald risico zich toch voordoet.
Daarnaast is het concurrentieverbod een belangrijk beschermingsmiddel voor de koper. Zonder zo’n beding kan de verkoper de dag na de overdracht een vergelijkbare onderneming starten en klanten terugwinnen. Een goed geformuleerd beding met een redelijke looptijd en geografische beperking is dan ook een vast onderdeel van een solide bedrijfsoverdrachtovereenkomst.
Hoe verloopt het opstellen van een business transfer agreement?
Het opstellen van een business transfer agreement verloopt in fasen: van intentieverklaring en due diligence tot het onderhandelen over de definitieve overeenkomst en de feitelijke overdracht. Elke fase vraagt om specifieke juridische aandacht om verrassingen achteraf te voorkomen.
Globaal ziet het proces er als volgt uit. Eerst spreken koper en verkoper hun intentie uit, vaak vastgelegd in een letter of intent. Daarna voert de koper een due diligence onderzoek uit: een grondige analyse van de financiën, contracten, personeel en eventuele risico’s van de over te nemen onderneming. Op basis van de bevindingen worden de garanties en de koopprijs bepaald. Vervolgens wordt de overeenkomst opgesteld, onderhandeld en ondertekend. Ten slotte vindt de feitelijke levering van de activa plaats, de zogenoemde closing.
Het is verstandig om ook de waardering van de onderneming goed te onderbouwen voor je in onderhandeling gaat. Een realistisch beeld van de waarde voorkomt discussies later in het traject.
Moet een business transfer agreement altijd langs de notaris?
Een business transfer agreement hoeft niet altijd langs de notaris, maar voor bepaalde onderdelen van de overdracht is notariële tussenkomst wettelijk verplicht. Dat geldt met name voor de overdracht van registergoederen zoals onroerend goed, maar niet voor de overeenkomst zelf.
De overeenkomst zelf is in principe vormvrij: je mag die onderhands opstellen en ondertekenen. Gaat de overname echter gepaard met de overdracht van een pand of andere registergoederen, dan is een notariële akte vereist voor die specifieke onderdelen. Hetzelfde geldt als er intellectuele eigendomsrechten worden overgedragen die inschrijving in een register vereisen.
Hoewel een notaris dus niet altijd verplicht is, is het inschakelen van een juridisch adviseur bij het opstellen van het contract vrijwel altijd aan te raden. Een goed opgestelde overeenkomst beschermt beide partijen en voorkomt kostbare conflicten achteraf.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een business transfer agreement
Een business transfer agreement opstellen vraagt om juridische kennis, maar ook om inzicht in de commerciële belangen van beide partijen. Wessel Juristen combineert beide en begeleidt ondernemers van de eerste oriëntatie tot en met de ondertekening en overdracht.
Advies over de transactiestructuur: activa-passiva of aandelentransactie, afhankelijk van jouw situatie
Begeleiding bij due diligence: inzicht in de risico’s voordat je tekent
Opstellen van de overeenkomst: een op maat gemaakt bedrijfsovernamecontract met solide garanties en vrijwaringen
Onderhandelingsondersteuning: strategisch advies tijdens de onderhandelingen met de andere partij
Heldere kostenraming vooraf: geen verrassingen, maar transparantie over wat de begeleiding kost
Wil je weten hoe Wessel Juristen jou kan helpen bij een bedrijfsoverdracht? Neem contact op voor een gratis en vrijblijvend intakegesprek.