Bij een bedrijfsovername gaan lopende subsidies niet automatisch mee over naar de koper. Of een subsidie overdraagbaar is, hangt sterk af van de overnamevorm en de voorwaarden die de subsidieverstrekker heeft gesteld. Voor MKB-ondernemers die een bedrijf kopen of verkopen, is dit een punt dat te vaak over het hoofd wordt gezien, met soms forse financiële gevolgen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over subsidies bij een bedrijfsovername.

Zijn subsidies overdraagbaar bij een bedrijfsovername?

Subsidies zijn in de meeste gevallen niet zonder meer overdraagbaar. Een subsidie is verstrekt aan een specifieke rechtspersoon of natuurlijk persoon, op basis van diens situatie en aanvraag. Wijzigt de eigendomssituatie van de onderneming, dan kan de subsidieverstrekker besluiten de subsidie in te trekken of terug te vorderen als er geen toestemming is gevraagd voor overdracht.

Of overdracht mogelijk is, staat doorgaans beschreven in de subsidiebeschikking of de bijbehorende subsidievoorwaarden. Sommige subsidieverstrekkers, zoals RVO of provinciale organen, staan overdracht toe onder strikte voorwaarden. Anderen verbieden het expliciet. Het is daarom essentieel om de subsidiestatus al vroeg in het overnameproces in kaart te brengen.

Wat gebeurt er met een subsidie bij een aandelenoverdracht?

Bij een aandelenoverdracht verandert de juridische entiteit niet. De vennootschap blijft dezelfde rechtspersoon, alleen de aandeelhouders wisselen. In de meeste gevallen blijft een lopende subsidie daardoor gewoon van kracht, omdat de subsidieontvanger formeel dezelfde bv of nv blijft.

Toch is voorzichtigheid geboden. Sommige subsidiebeschikkingen bevatten een zogenoemde change of control-clausule. Die bepaalt dat de subsidieverstrekker op de hoogte moet worden gesteld, of zelfs toestemming moet geven, als er een wezenlijke wijziging plaatsvindt in de zeggenschap over de onderneming. Wordt dit over het hoofd gezien, dan riskeert de ontvanger terugvordering van al uitgekeerde subsidiegelden. Lees de subsidiebeschikking daarom altijd zorgvuldig door voordat je een aandeelhoudersovereenkomst sluit of aandelen overdraagt.

Wat gebeurt er met een subsidie bij een activa-passiva transactie?

Bij een activa-passiva transactie koopt de koper specifieke activa en passiva van de onderneming, maar niet de juridische entiteit zelf. De verkopende rechtspersoon blijft bestaan. Dit betekent dat lopende subsidies in beginsel niet meegaan naar de koper, tenzij de subsidieverstrekker expliciet instemt met overdracht.

In de praktijk is dit de meest risicovolle situatie voor subsidies. De subsidie is immers verleend aan de verkopende partij, niet aan de koper. Wil de koper de subsidieverplichtingen en voordelen overnemen, dan is een formeel verzoek tot overdracht bij de subsidieverstrekker noodzakelijk. Dit verzoek wordt niet altijd gehonoreerd en de behandeltijd kan oplopen. Houd daar rekening mee in de planning van de bedrijfsovername.

Welke verplichtingen gelden voor de koper na een overname?

Als een subsidie na een overname wordt voortgezet, draagt de koper ook de bijbehorende verplichtingen. Die kunnen aanzienlijk zijn. Denk aan rapportageverplichtingen, bestedingsvoorwaarden, instandhoudingstermijnen en verboden op bepaalde handelingen gedurende een vastgestelde periode.

Typische verplichtingen die kunnen meekomen bij een overgedragen subsidie zijn:

• Het aantonen dat de gesubsidieerde activiteiten worden voortgezet
• Periodieke voortgangsrapportages indienen bij de subsidieverstrekker
• Bewijs leveren van de besteding van de subsidiegelden
• Geen wijzigingen doorvoeren in het gesubsidieerde project zonder toestemming
• De subsidie terugbetalen als niet aan de voorwaarden wordt voldaan

Als koper is het verstandig om al deze verplichtingen schriftelijk vast te leggen in de koopovereenkomst, inclusief afspraken over wie verantwoordelijk is voor eventuele terugvorderingen die betrekking hebben op de periode vóór de overname.

Hoe controleer je de subsidiestatus vóór een overname?

De subsidiestatus van een onderneming controleer je het meest effectief tijdens het due diligence-onderzoek, de fase waarin de koper de juridische en financiële situatie van de onderneming grondig doorlicht. Een goede subsidiescreening omvat meerdere stappen.

1. Vraag een volledig subsidieoverzicht op bij de verkoper, inclusief alle beschikkingen, correspondentie en tussentijdse rapportages.
2. Lees de subsidiebeschikkingen door op overdraagbaarheid, change of control-clausules en lopende verplichtingen.
3. Controleer de looptijd van elke subsidie en de instandhoudingstermijnen die van toepassing zijn na uitbetaling.
4. Vraag na bij de subsidieverstrekker of er openstaande bezwaren, controles of terugvorderingsprocedures lopen.
5. Leg bevindingen vast in de koopovereenkomst, inclusief garanties van de verkoper over de juistheid van de verstrekte informatie.

Een goede voorbereiding voorkomt vervelende verrassingen na de overname. Subsidies kunnen een aanzienlijke waarde vertegenwoordigen, maar ook een aanzienlijk risico vormen als de voorwaarden niet worden nageleefd.

Wanneer moet je een juridisch adviseur inschakelen bij subsidies en overname?

Je schakelt een juridisch adviseur het beste in zo vroeg mogelijk in het overnameproces, zeker als er lopende subsidies in het spel zijn. Wacht niet tot de onderhandelingen al ver gevorderd zijn, want dan is de ruimte om risico’s te adresseren aanzienlijk kleiner.

Specifieke momenten waarop juridisch advies bijzonder waardevol is, zijn onder meer het moment waarop je de eerste due diligence uitvoert, wanneer je onderhandelt over de koopovereenkomst, en wanneer je contact opneemt met de subsidieverstrekker over eventuele overdracht. Een adviseur helpt je niet alleen de risico’s te begrijpen, maar ook om ze contractueel goed af te dekken. Denk aan vrijwaringsclausules waarbij de verkoper verantwoordelijk blijft voor terugvorderingen over de periode vóór de overname.

Bij complexere overnames waarbij meerdere subsidies spelen, of waarbij de subsidies een substantieel deel van de bedrijfswaarde vertegenwoordigen, is juridisch advies geen luxe maar een noodzaak. Het kan het verschil maken tussen een geslaagde overname en een kostbare tegenvaller.

Hoe Wessel Juristen helpt bij subsidies en bedrijfsovername

Wessel Juristen begeleidt MKB-ondernemers bij alle juridische aspecten van een bedrijfsovername, inclusief de vaak onderschatte kwestie van lopende subsidies. Of je nu een bedrijf koopt of verkoopt, het team denkt mee vanuit zowel juridisch als praktisch perspectief.

Wat Wessel Juristen voor je doet:

• Due diligence-begeleiding, inclusief screening van subsidies en bijbehorende verplichtingen
• Beoordeling van subsidiebeschikkingen op overdraagbaarheid en risico’s
• Advies over de juiste overnamevorm in relatie tot bestaande subsidies
• Opstellen en beoordelen van koopovereenkomsten met passende garanties en vrijwaringen
• Begeleiding bij contact met subsidieverstrekkers over overdracht

Elke nieuwe cliënt ontvangt een gratis en vrijblijvend intakegesprek, gevolgd door een heldere kostenraming. Zo weet je precies waar je aan toe bent. Heb je vragen over ondernemingsrecht of wil je sparren over een aanstaande overname? Neem contact op met Wessel Juristen en kom erachter wat wij voor jou kunnen betekenen.