
Wat gebeurt er met het personeel bij een bedrijfsovername?
Bij een bedrijfsovername gaan de werknemers in principe automatisch mee naar de nieuwe eigenaar. Dit is geregeld in de wet via het principe van overgang van onderneming: de rechten en plichten van het personeel blijven volledig intact, ongeacht wie de onderneming overneemt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over personeel bij een bedrijfsovername.
Wat zijn de rechten van werknemers bij een overgang van onderneming?
Bij een overgang van onderneming hebben werknemers het recht op behoud van hun arbeidscontract, arbeidsvoorwaarden en opgebouwde rechten. De nieuwe werkgever treedt automatisch in de schoenen van de oude werkgever. Dit betekent dat werknemers niet opnieuw hoeven te onderhandelen over hun salaris, functie of andere afspraken die in hun contract staan.
De wettelijke basis hiervoor ligt in artikel 7:662 van het Burgerlijk Wetboek. Dit artikel beschermt werknemers specifiek in situaties waarin een onderneming van eigenaar wisselt. De bescherming geldt zowel voor vaste als tijdelijke werknemers die op het moment van de overname in dienst zijn.
Werknemers hoeven zelf niets te doen om deze bescherming te activeren. De overgang van rechten en plichten is van rechtswege, wat betekent dat het automatisch gebeurt zodra de onderneming overgaat. Bij vragen over je positie als werknemer is het verstandig om juridisch advies in te winnen, zeker als je twijfelt of jouw situatie onder de wettelijke bescherming valt.
Gaat het arbeidscontract automatisch mee bij een bedrijfsovername?
Ja, het arbeidscontract gaat bij een bedrijfsovername automatisch over naar de nieuwe werkgever. De werknemer hoeft hiervoor geen nieuwe overeenkomst te tekenen en de nieuwe werkgever kan het contract niet zomaar aanpassen of beëindigen vanwege de overname. Alle afspraken uit het bestaande contract blijven ongewijzigd van kracht.
Dit geldt voor alle onderdelen van het arbeidscontract, zoals de functieomschrijving, het salaris, de werktijden en eventuele bonusregelingen. Ook rechten die de werknemer heeft opgebouwd, zoals vakantiedagen en anciënniteit, gaan mee naar de nieuwe werkgever.
Wil een werknemer zelf niet mee naar de nieuwe werkgever? Dan heeft hij of zij het recht om de overstap te weigeren. In dat geval eindigt het dienstverband, maar de werknemer heeft dan in principe geen recht op een ontslagvergoeding, omdat de weigering als eigen keuze wordt gezien. Dit is een belangrijk punt om goed over na te denken voordat je als werknemer een beslissing neemt.
Welke arbeidsvoorwaarden blijven gelden na een overname?
Na een bedrijfsovername blijven alle bestaande arbeidsvoorwaarden gelden die waren afgesproken met de vorige werkgever. De nieuwe werkgever is hieraan gebonden, ook als hij andere arbeidsvoorwaarden hanteert voor zijn eigen personeel. Dit geldt voor zowel individuele als collectieve arbeidsvoorwaarden.
Concreet gaat het om de volgende arbeidsvoorwaarden die behouden blijven:
Salaris en eventuele toeslagen
Vakantiedagen en verlofrechten
Pensioenregelingen
Functietitel en takenpakket
Bonusafspraken en winstdeling
Cao-rechten die van toepassing waren
Er is één uitzondering: als de nieuwe werkgever een eigen cao heeft die van toepassing wordt verklaard op het overgenomen personeel, kan die op termijn de bestaande cao vervangen. Dit is echter aan strenge regels gebonden en kan niet zomaar worden doorgevoerd zonder overleg met vakbonden en ondernemingsraad.
Mag een werkgever personeel ontslaan vanwege een bedrijfsovername?
Nee, een werkgever mag personeel niet ontslaan uitsluitend vanwege een bedrijfsovername. De wet verbiedt dit nadrukkelijk. Ontslag wegens de overgang van onderneming zelf is nietig, wat betekent dat een dergelijk ontslag geen rechtsgevolg heeft en de werknemer aanspraak kan maken op herstel van het dienstverband of een vergoeding.
Dit verbod geldt voor zowel de verkopende als de kopende partij. De verkoper mag vlak voor de overname geen personeel ontslaan om de onderneming aantrekkelijker te maken voor de koper. De koper mag na de overname evenmin mensen laten gaan met als enige reden dat hij de onderneming heeft overgenomen.
Er is wel een uitzondering: als er sprake is van een economische, technische of organisatorische reden die leidt tot een wijziging in de personeelsbezetting, kan ontslag soms toch gerechtvaardigd zijn. Denk aan een reorganisatie waarbij bepaalde functies komen te vervallen. Maar ook dan gelden alle normale ontslagregels, inclusief toestemming van het UWV of ontbinding via de rechter. Bij twijfel is het verstandig om juridisch advies in te winnen voordat je als werkgever stappen onderneemt rond een bedrijfsovername.
Wanneer geldt de overgang van onderneming niet?
De regels rondom overgang van onderneming gelden niet in alle situaties. Er moet sprake zijn van een duurzame economische eenheid die haar identiteit behoudt na de overdracht. Als alleen bepaalde activa worden overgedragen, zoals machines of een klantenbestand, zonder dat de activiteiten zelf worden voortgezet, is er mogelijk geen sprake van een overgang van onderneming.
De volgende situaties vallen doorgaans buiten de bescherming van overgang van onderneming:
Aandelenoverdracht: Bij een aandelenverkoop verandert de juridische eigenaar van de aandelen, maar de onderneming zelf blijft bestaan. Er is dan geen overgang van onderneming in de zin van de wet, omdat de werkgever als rechtspersoon niet wijzigt.
Faillissement: Bij een faillissement gelden andere regels. De curator kan personeel ontslaan en een doorstarter hoeft niet alle werknemers over te nemen.
Losse activaverkoop: Als alleen losse bedrijfsmiddelen worden verkocht zonder dat de bedrijfsactiviteiten worden voortgezet, is er geen sprake van overgang van onderneming.
Outsourcing: Bij het uitbesteden van activiteiten aan een externe partij kan de situatie complex zijn. Dit hangt sterk af van de omstandigheden en vereist juridische beoordeling per geval.
Of er sprake is van een overgang van onderneming hangt dus sterk af van de specifieke omstandigheden. Rechters kijken naar meerdere factoren, zoals de aard van de activiteiten, het personeel, de klanten en de bedrijfsmiddelen die worden overgedragen.
Wat moet een werkgever communiceren aan het personeel bij een overname?
Een werkgever is wettelijk verplicht om werknemers tijdig en volledig te informeren over een aanstaande bedrijfsovername. Deze informatieplicht geldt voor zowel de verkopende als de kopende partij en moet plaatsvinden vóór de overname definitief is. Werknemers mogen niet voor een voldongen feit worden gesteld.
De informatie die aan het personeel moet worden verstrekt, omvat in ieder geval:
De reden voor de overname
De juridische, economische en sociale gevolgen voor het personeel
De maatregelen die de nieuwe werkgever van plan is te nemen ten aanzien van het personeel
De geplande datum van de overgang
Als er een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is, heeft die een adviesrecht bij een overname. De werkgever moet de ondernemingsraad tijdig raadplegen en kan pas definitieve beslissingen nemen nadat advies is uitgebracht. Het negeren van dit adviesrecht kan leiden tot juridische problemen en zelfs tot het terugdraaien van de overname.
Goede communicatie is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook in het belang van de nieuwe werkgever. Onzekerheid onder personeel leidt tot onrust, vertrek van waardevolle medewerkers en productiviteitsverlies. Een open en eerlijke aanpak helpt om vertrouwen op te bouwen en de overgang soepel te laten verlopen. Bij het opstellen van een heldere koopovereenkomst kunnen afspraken over de informatieverstrekking ook contractueel worden vastgelegd.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een bedrijfsovername en personeel
Een bedrijfsovername brengt veel juridische vragen met zich mee, zeker als het gaat om de positie van het personeel. Wessel Juristen begeleidt zowel kopers als verkopers bij alle juridische aspecten van een overname, met oog voor zowel de juridische als de praktische gevolgen. Geen ingewikkeld juridisch jargon, maar heldere uitleg en concrete adviezen die aansluiten bij jouw situatie.
Wat Wessel Juristen voor je kan doen bij een bedrijfsovername:
Beoordelen of er sprake is van een overgang van onderneming en wat dit betekent voor het personeel
Adviseren over de informatieplicht en het adviesrecht van de ondernemingsraad
Controleren en opstellen van contracten die de positie van alle partijen goed vastleggen
Begeleiden bij reorganisaties die samenhangen met een overname
Bijstaan bij conflicten over arbeidsvoorwaarden of ontslag na een overname
Elke nieuwe cliënt ontvangt een gratis en vrijblijvend intakegesprek, gevolgd door een gespecificeerde kostenraming. Zo weet je precies waar je aan toe bent. Wil je weten hoe Wessel Juristen jou kan helpen bij jouw bedrijfsovername? Neem dan vrijblijvend contact op voor een eerste gesprek.