
Wanneer is een bedrijfsovername via een aandelentransactie fiscaal slim?
Een bedrijfsovername via een aandelentransactie is fiscaal slim wanneer de verkoper wil profiteren van de deelnemingsvrijstelling of de aanmerkelijkbelangregeling, waardoor de verkoopwinst onbelast of tegen een lager tarief wordt gerealiseerd. Voor kopers ligt het genuanceerder: zij nemen ook fiscale risico’s over. Of een share deal de slimste keuze is, hangt af van de structuur van de onderneming, de belastingpositie van beide partijen en de onderliggende risico’s in de vennootschap. Dit artikel beantwoordt de belangrijkste vragen rondom de fiscale kant van een aandelentransactie.
Wat is het verschil tussen een share deal en een asset deal?
Bij een share deal koop je de aandelen van een vennootschap en daarmee de hele onderneming, inclusief alle activa, passiva, contracten en verplichtingen. Bij een asset deal koop je alleen specifieke bezittingen en activiteiten uit de onderneming, zonder de juridische entiteit zelf over te nemen. Dit onderscheid heeft grote fiscale en juridische gevolgen voor zowel koper als verkoper.
Bij een share deal blijft de vennootschap als juridische entiteit intact. De koper treedt in feite in de schoenen van de verkoper als aandeelhouder. Alle lopende contracten, vergunningen en arbeidsovereenkomsten blijven in principe gewoon doorlopen. Bij een asset deal moet alles opnieuw worden overgedragen en zijn er vaak toestemmingen nodig van contractpartijen.
Fiscaal gezien zijn de verschillen groot. Bij een bedrijfsovername via aandelen betaalt de verkoper mogelijk minder belasting, terwijl de koper geen fiscale afschrijvingsvoordelen krijgt. Bij een asset deal is het omgekeerde vaak het geval: de koper kan de overgenomen activa afschrijven, maar de verkoper betaalt meer belasting over de verkoopwinst.
Welke belastingvoordelen biedt een aandelentransactie voor de verkoper?
Voor verkopers is een aandelentransactie fiscaal vaak aantrekkelijker dan een asset deal. De twee belangrijkste voordelen zijn de deelnemingsvrijstelling (voor verkoop vanuit een holding) en het aanmerkelijkbelangregime (voor directe verkoop door een natuurlijk persoon).
De voordelen voor de verkoper op een rij:
Deelnemingsvrijstelling: Verkoopt een holding haar aandelen in een dochteronderneming, dan is de verkoopwinst in beginsel vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dit maakt een holdingstructuur fiscaal zeer aantrekkelijk bij een overname.
Aanmerkelijkbelangregime: Verkoopt een directeur-grootaandeelhouder (DGA) zijn aandelen direct, dan valt de winst in box 2 van de inkomstenbelasting. In 2026 geldt hiervoor een tarief van 24,5% tot € 68.843 en 31% daarboven, wat doorgaans gunstiger is dan het progressieve tarief in box 1.
Uitstel van belastingheffing: Via een aandelentransactie kan de verkoper soms belastingheffing uitstellen, zeker als de verkoopopbrengst in een holding blijft.
Geen overdrachtsbelasting op bedrijfsmiddelen: Bij een share deal hoeft er geen overdrachtsbelasting betaald te worden over eventueel aanwezig onroerend goed in de vennootschap, tenzij de vennootschap kwalificeert als een onroerendgoedvennootschap.
Wanneer is een aandelentransactie fiscaal minder gunstig voor de koper?
Voor de koper is een aandelentransactie fiscaal vaak minder gunstig dan een asset deal, omdat de koper de aandelen overneemt tegen de aankoopprijs maar de onderliggende activa niet opnieuw mag afschrijven. De fiscale boekwaarden van de bezittingen in de vennootschap blijven ongewijzigd, ongeacht wat er betaald is.
Concreet betekent dit dat een koper bij een share deal:
Geen hogere afschrijvingsbasis krijgt op machines, inventaris of goodwill in de vennootschap
Geen btw-aftrek heeft op de aankooptransactie zelf
Alle historische fiscale posities overneemt, inclusief mogelijke naheffingen of lopende geschillen met de Belastingdienst
Eventuele latente belastingschulden in de vennootschap meekrijgt, zoals uitgestelde winstbelasting
Beperkt gebruik kan maken van verliescompensatie als de activiteiten van de vennootschap wezenlijk veranderen
Dit verklaart waarom kopers bij een aandelentransactie doorgaans een lagere koopprijs willen, of aanvullende garanties en vrijwaringen bedingen in de koopovereenkomst. Een goede koopovereenkomst opstellen is dan ook cruciaal om deze risico’s goed af te dekken.
Hoe beïnvloedt de holdingstructuur de fiscale uitkomst?
Een holdingstructuur heeft een grote invloed op de fiscale uitkomst van een aandelentransactie. Wanneer de verkoper zijn aandelen houdt via een persoonlijke holding, kan hij bij verkoop profiteren van de deelnemingsvrijstelling, waardoor de verkoopwinst vrijgesteld is van vennootschapsbelasting. Zonder holding valt de winst direct in box 2 bij de DGA.
De holdingstructuur bepaalt ook hoe de verkoopopbrengst na de transactie wordt belast. Geld dat in de holding blijft, kan opnieuw worden geïnvesteerd zonder directe belastingheffing in box 2. Pas wanneer de DGA geld uit de holding haalt als dividend of salaris, wordt het belast. Dit biedt aanzienlijke flexibiliteit in het moment en de manier van belastingheffing.
Voor kopers die een overname financieren via een eigen holding, geldt een vergelijkbaar voordeel: rente op leningen voor de acquisitie kan in bepaalde gevallen worden verrekend met de winst van de overgenomen vennootschap via een fiscale eenheid. Dit is een technisch en soms risicovol gebied, waarbij fiscaal advies onmisbaar is. Meer weten over de structuur rondom een fusie of overname? De keuze voor de juiste structuur verdient altijd zorgvuldige aandacht.
Welke fiscale risico’s moet je checken vóór een aandelentransactie?
Vóór een aandelentransactie moet je de fiscale geschiedenis van de vennootschap grondig doorlichten. Omdat je bij een share deal de juridische entiteit overneemt, neem je ook alle fiscale risico’s uit het verleden mee. Een gedegen fiscale due diligence is dan ook geen luxe maar een noodzaak.
De belangrijkste fiscale risico’s om te checken:
Openstaande belastingschulden of lopende bezwaarprocedures bij de Belastingdienst
Latente belastingverplichtingen, zoals uitgestelde belasting op stille reserves in de balans
Correctheid van historische aangiften voor vennootschapsbelasting, btw en loonheffingen
Fiscale eenheid-risico’s als de vennootschap deel uitmaakt van een groep
Transfer pricing-vraagstukken bij internationale structuren
Onroerendgoedvennootschapsstatus, die overdrachtsbelasting bij aandelenoverdracht kan triggeren
De bevindingen uit de due diligence bepalen mede de prijs, de garanties in het contract en eventuele escrow-afspraken. Een goede voorbereiding via een waardering van de onderneming geeft ook inzicht in de fiscale positie van de vennootschap.
Wanneer is een combinatie van share deal en asset deal slim?
Een combinatie van een share deal en een asset deal is slim wanneer partijen de voordelen van beide structuren willen benutten en de nadelen willen beperken. Dit komt voor bij overnames waarbij slechts een deel van de activiteiten wordt overgenomen, of wanneer bepaalde activa fiscaal gunstiger los worden overgedragen.
Een praktijkvoorbeeld: een koper neemt via een share deal de aandelen van een werkmaatschappij over, maar bepaalde activa zoals onroerend goed of intellectueel eigendom worden vooraf via een asset deal uit de vennootschap gehaald. Zo voorkomt de verkoper overdrachtsbelasting op het vastgoed en behoudt de koper de mogelijkheid om specifieke activa opnieuw te activeren en af te schrijven.
Deze gecombineerde aanpak vereist zorgvuldige afstemming tussen juridische en fiscale adviseurs, omdat de structurering van de transactie directe gevolgen heeft voor de belastingdruk bij beide partijen. Een aandeelhoudersovereenkomst of andere afspraken rondom de structuur van de overname spelen hierbij ook een rol. Bekijk ook wat er juridisch geregeld moet worden via een aandeelhoudersovereenkomst.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een aandelentransactie
Een bedrijfsovername via een aandelentransactie raakt zowel juridische als fiscale belangen tegelijk. Wessel Juristen begeleidt ondernemers, aandeelhouders en directeuren bij elke stap van dit proces, van de eerste strategische keuzes tot de definitieve overdracht. Concreet helpt Wessel Juristen bij:
Het adviseren over de meest geschikte overnamevorm (share deal, asset deal of een combinatie)
Het uitvoeren van juridische due diligence en het signaleren van risico’s in de vennootschap
Het opstellen en onderhandelen van de koopovereenkomst, inclusief garanties en vrijwaringen
Het structureren van de transactie in samenwerking met fiscaal adviseurs
Het begeleiden van de aandelenoverdracht en alle bijbehorende documentatie
Wessel Juristen werkt laagdrempelig en transparant: iedere nieuwe cliënt ontvangt een gratis intakegesprek en een heldere kostenraming vooraf. Zo weet je precies waar je aan toe bent. Heb je vragen over een aankomende bedrijfsovername via een aandelentransactie? Stel je vraag vrijblijvend en krijg snel duidelijkheid.