
Wanneer heb je een notaris nodig bij een bedrijfsovername?
Bij een bedrijfsovername heb je niet altijd een notaris nodig, maar in veel gevallen is het wel verplicht of sterk aan te raden. Of een notaris betrokken moet zijn, hangt vooral af van de vorm van de overname: gaat het om een aandelenoverdracht of om een activatransactie? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de rol van de notaris bij een bedrijfsovername.
Wat doet een notaris precies bij een bedrijfsovername?
Een notaris heeft bij een bedrijfsovername een formele, wettelijke taak. De notaris stelt de juridische overdrachtsakte op, verifieert de identiteit van partijen, controleert de bevoegdheid om te tekenen en zorgt voor de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Daarmee borgt de notaris dat de overdracht rechtsgeldig en bindend is.
Naast deze formele rol fungeert de notaris als onafhankelijke partij die de belangen van beide zijden bewaakt. De notaris controleert of er geen belemmeringen zijn voor de overdracht, zoals pandrechten of beslagen op de aandelen. Bij een bedrijfsovername is dat een cruciale stap die juridische problemen achteraf voorkomt.
Wat de notaris doorgaans niet doet, is onderhandelen over de prijs, de inhoud van het koopcontract bewaken of strategisch advies geven. Dat is de taak van een jurist of advocaat.
Is een notaris altijd verplicht bij een bedrijfsovername?
Een notaris is verplicht bij een aandelenoverdracht in een besloten vennootschap (BV). De wet schrijft voor dat de overdracht van aandelen in een BV via een notariële akte moet verlopen. Zonder notaris is de overdracht juridisch niet geldig. Bij een activatransactie, waarbij activa en passiva worden overgedragen in plaats van aandelen, is een notaris niet wettelijk verplicht.
Het onderscheid is dus helder:
Aandelenoverdracht (BV): notaris verplicht op grond van de wet
Activatransactie: geen notariële verplichting, maar juridisch advies is sterk aanbevolen
Eenmanszaak of VOF: geen notaris nodig, maar contractuele vastlegging is essentieel
NV: aandelen op naam vereisen ook een notariële akte bij overdracht
Zelfs wanneer een notaris niet wettelijk verplicht is, kan het verstandig zijn om toch een notaris in te schakelen. Denk aan situaties met onroerend goed dat onderdeel uitmaakt van de transactie, want dan is een notariële akte voor de eigendomsoverdracht sowieso vereist.
Wat is het verschil tussen een notaris en een jurist bij een overname?
Een notaris en een jurist vullen elkaar aan bij een overname, maar vervullen fundamenteel andere rollen. De notaris is een onafhankelijke, wettelijk aangestelde functionaris die de formele overdracht verzorgt en de rechtsgeldigheid garandeert. Een jurist of advocaat staat aan jouw kant, behartigt jouw belangen en begeleidt het hele traject van onderhandeling tot en met ondertekening.
Concreet gezegd: de notaris zorgt dat de overdracht klopt, de jurist zorgt dat de deal goed is voor jou. Een jurist helpt bij het opstellen en beoordelen van de koopovereenkomst, voert due diligence uit, onderhandelt over garanties en vrijwaringen, en adviseert over de structuur van de transactie. Dat zijn taken die buiten de bevoegdheid en rol van de notaris vallen.
Voor een succesvolle overname heb je dus eigenlijk beide nodig: een jurist die de deal inhoudelijk begeleidt en een notaris die de formele overdracht afhandelt.
Welke documenten stelt een notaris op bij een aandelenoverdracht?
Bij een aandelenoverdracht in een BV stelt de notaris de leveringsakte op. Dit is het centrale document dat de eigendomsoverdracht van de aandelen formeel vastlegt. Zonder deze notariële akte is de overdracht wettelijk niet geldig.
De notaris stelt doorgaans de volgende documenten op of controleert deze:
Leveringsakte: het officiële document waarmee de aandelen worden overgedragen van verkoper aan koper
Aandeelhoudersregister: de notaris zorgt voor bijwerking of controle van het register na overdracht
Volmachten: als partijen niet persoonlijk aanwezig kunnen zijn, stelt de notaris een volmacht op
Inschrijving KvK: de notaris regelt de inschrijving van de nieuwe aandeelhoudersverhoudingen bij de Kamer van Koophandel
De koopovereenkomst zelf wordt doorgaans niet door de notaris opgesteld, maar door de juristen van koper en verkoper. De notaris toetst wel of de inhoud van de koopovereenkomst aansluit op wat er in de leveringsakte wordt vastgelegd. Een goede aandeelhoudersovereenkomst kan ook onderdeel uitmaken van de afspraken rondom de overdracht.
Wat kost een notaris bij een bedrijfsovername?
De kosten van een notaris bij een bedrijfsovername variëren sterk en zijn afhankelijk van de complexiteit van de transactie, de omvang van het bedrijf en het notariskantoor. Voor een eenvoudige aandelenoverdracht in een kleine BV liggen de notariskosten doorgaans tussen de 1.000 en 2.500 euro. Bij complexere transacties kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.
Factoren die de kosten beïnvloeden zijn onder andere:
De omvang en complexiteit van de transactie
Het aantal betrokken vennootschappen of aandeelhouders
Of er aanvullende akten nodig zijn, zoals hypotheekakten bij onroerend goed
Het tarief van het specifieke notariskantoor
Notariskosten zijn doorgaans voor rekening van de koper, tenzij partijen anders overeenkomen. Het is verstandig vooraf een offerte op te vragen bij meerdere notarissen. Houd er rekening mee dat de notariskosten slechts een deel zijn van de totale juridische kosten bij een overname. De kosten voor juridisch advies, due diligence en het opstellen van contracten komen daar nog bij. Als je wilt weten wat een overname in totaal kost, helpt het om de waarde van de onderneming goed in kaart te brengen.
Wanneer schakel je een jurist in naast de notaris?
Je schakelt een jurist in zodra je serieus overweegt een bedrijf te kopen of te verkopen. Dat is ruim voordat de notaris in beeld komt. Een jurist begeleidt het hele traject: van de eerste onderhandelingen en het opstellen van een intentieverklaring tot en met de definitieve koopovereenkomst die de notaris later gebruikt voor de leveringsakte.
Een jurist is met name onmisbaar voor:
Het uitvoeren van due diligence, waarbij juridische, financiële en operationele risico’s worden onderzocht
Het onderhandelen over en vastleggen van garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst
Het adviseren over de overnamevorm, aandelentransactie of activatransactie
Het beoordelen van bestaande contracten, arbeidsovereenkomsten en verplichtingen van het over te nemen bedrijf
Het opstellen van afspraken over concurrentiebedingen, earn-outregelingen of managementparticipatie
Kortom: de jurist zorgt dat de deal inhoudelijk klopt en jouw belangen beschermt. De notaris zorgt vervolgens voor de formele overdracht. Beide zijn nodig, maar de jurist is eerder in het proces betrokken en heeft een bredere rol.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een bedrijfsovername
Een bedrijfsovername is een van de meest ingrijpende zakelijke beslissingen die je als ondernemer kunt nemen. Wessel Juristen begeleidt je door het hele traject, van de eerste onderhandelingen tot aan de overdracht, en werkt daarbij nauw samen met de notaris. Zo weet je zeker dat de deal niet alleen formeel klopt, maar ook inhoudelijk in jouw voordeel is.
Wessel Juristen helpt je concreet met:
Juridisch advies over de structuur van de overname
Het uitvoeren van due diligence en het identificeren van risico’s
Het opstellen en onderhandelen van de koopovereenkomst
Begeleiding bij garanties, vrijwaringen en aanvullende afspraken
Afstemming met de notaris voor een soepele overdracht
Wil je weten hoe je een overname juridisch goed aanpakt? Neem vrijblijvend contact op via stel je vraag en ontvang een gratis intakegesprek.