
Hoe zit het met lopende rechtszaken bij een bedrijfsovername?
Bij een bedrijfsovername neem je als koper niet alleen de activa en activiteiten van een onderneming over, maar mogelijk ook de juridische ballast die daarbij hoort. Lopende rechtszaken kunnen een aanzienlijk financieel en operationeel risico vormen, zeker als ze pas na de overdracht aan het licht komen. Of je die risico’s daadwerkelijk overneemt, hangt sterk af van de gekozen overnamevorm en de afspraken die je maakt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over rechtszaken bij een bedrijfsovername.
Wat gebeurt er met een lopende rechtszaak als je een bedrijf koopt?
Wat er met een lopende rechtszaak gebeurt bij een bedrijfsovername, hangt af van hoe de overname is gestructureerd. Bij een overname van de aandelen (share deal) treed je als koper in de rechtspositie van de vennootschap en neem je bestaande rechtszaken automatisch mee over. Bij een overname van losse activa (asset deal) kun je in principe kiezen welke rechten en verplichtingen je overneemt.
Dit onderscheid is cruciaal. Een lopende rechtszaak kan namelijk leiden tot een onverwachte schadevergoeding, proceskosten of reputatieschade. Als koper wil je precies weten wat er speelt voordat je de handtekening zet. Dat betekent dat due diligence op juridisch gebied geen bijzaak is, maar een essentieel onderdeel van elke bedrijfsovername.
Wat is het verschil tussen een share deal en een asset deal bij rechtszaken?
Het belangrijkste verschil is wie de juridische risico’s draagt na de overname. Bij een share deal koop je de aandelen van de vennootschap. De vennootschap blijft dezelfde juridische entiteit, inclusief alle lopende rechtszaken, schulden en verplichtingen. Bij een asset deal koop je specifieke activa, zoals machines, klantcontracten of intellectueel eigendom, en laat je de juridische problemen in principe achter bij de verkoper.
Share deal: alles gaat mee
Bij een share deal word je aandeelhouder van de bestaande vennootschap. Alle rechtszaken die de vennootschap voert of waarbij zij partij is, blijven onderdeel van die vennootschap. Je neemt ze dus automatisch over, ook als je er niets van wist bij het sluiten van de deal. Dat maakt een grondige juridische analyse vooraf des te belangrijker.
Asset deal: selectief overnemen
Bij een asset deal koop je geen aandelen maar losse bedrijfsonderdelen. In principe neem je daarmee geen lopende rechtszaken over, tenzij die direct verbonden zijn aan de overgenomen activa. Denk aan een garantieclaim over een product dat je voortaan zelf verkoopt. Het is verstandig om in de koopovereenkomst uitdrukkelijk vast te leggen welke verplichtingen wel en niet worden overgenomen.
Hoe kom je lopende rechtszaken tegen het lijf tijdens due diligence?
Lopende rechtszaken komen aan het licht tijdens het due diligence onderzoek, de fase waarin je als koper de juridische, financiële en operationele situatie van het over te nemen bedrijf doorlicht. De verkoper is verplicht relevante informatie te verstrekken, maar het is aan jou om de juiste vragen te stellen en de aangeleverde documenten kritisch te beoordelen.
Tijdens due diligence op juridisch gebied let je op de volgende zaken:
Overzicht van lopende en dreigende rechtszaken, inclusief de stand van zaken
Correspondentie met advocaten en rechtbanken
Sommaties, aanmaningen en claims van derden
Uitspraken of vonnissen uit het verleden die nog niet volledig zijn afgewikkeld
Vermelding van rechtszaken in de jaarrekening of bestuursnotulen
Het is belangrijk om niet alleen te vertrouwen op wat de verkoper aanlevert. Vraag actief door, laat documenten onafhankelijk beoordelen en controleer openbare bronnen zoals het rechtspraak.nl-register. Een ervaren jurist kan helpen om verborgen risico’s te signaleren die een ondernemer zonder juridische achtergrond misschien over het hoofd ziet.
Wie is aansprakelijk voor een rechtszaak die vóór de overname is gestart?
Bij een share deal is de vennootschap zelf partij in de rechtszaak, en die vennootschap gaat over naar de koper. De koper draagt dus feitelijk de gevolgen, ook al is de zaak gestart door handelen van de vorige eigenaar. Bij een asset deal blijft de aansprakelijkheid in principe bij de verkoper, tenzij contractueel anders is afgesproken.
In de praktijk wordt dit geregeld via garanties en vrijwaringen in de overnameovereenkomst. De verkoper garandeert dan dat er geen andere rechtszaken lopen dan de bekende, en vrijwaart de koper voor claims die voortvloeien uit feiten van vóór de overnamedatum. Als zo’n rechtszaak toch opduikt na de overdracht, kan de koper de schade verhalen op de verkoper, mits dit goed contractueel is vastgelegd.
Hoe bescherm je jezelf als koper tegen juridische claims van de verkoper?
Als koper bescherm je jezelf het beste door juridische waarborgen op te nemen in de overnameovereenkomst. De drie belangrijkste instrumenten zijn garanties, vrijwaringen en een escrow- of earn-outregeling. Samen vormen ze een contractueel vangnet voor risico’s die pas na de overdracht zichtbaar worden.
Concreet gaat het om de volgende stappen:
Vraag om een volledige disclosure: laat de verkoper schriftelijk verklaren welke rechtszaken lopen of dreigen.
Neem garanties op: de verkoper garandeert dat de verstrekte informatie volledig en juist is.
Bedingen van vrijwaring: de verkoper vrijwaart jou voor claims die voortvloeien uit feiten van vóór de overnamedatum.
Overweeg een escrowregeling: een deel van de koopprijs wordt tijdelijk geblokkeerd als zekerheid voor mogelijke claims.
Stel een duidelijke aansprakelijkheidslimiet in: zowel een maximumbedrag als een minimumdrempel voor claims beperken de juridische blootstelling over en weer.
Hoe sterker je positie in de onderhandelingen, hoe meer je kunt bedingen. Een jurist die gespecialiseerd is in ondernemingsrecht kan je helpen om deze beschermingsmaatregelen op maat te formuleren en ervoor te zorgen dat ze juridisch afdwingbaar zijn.
Wanneer is het verstandig een jurist in te schakelen bij een overname met rechtszaken?
Het is verstandig een jurist in te schakelen zodra je weet dat een over te nemen bedrijf betrokken is bij een lopende of dreigende rechtszaak, of zodra je twijfelt of alle juridische risico’s in beeld zijn. Wacht niet tot de onderhandelingen al ver gevorderd zijn, want dan is het moeilijker om de deal opnieuw te structureren of aanvullende waarborgen te bedingen.
In het bijzonder is juridisch advies onmisbaar als:
De omvang of uitkomst van een rechtszaak onzeker is en de koopprijs beïnvloedt
De verkoper weinig transparantie biedt over lopende procedures
Het gaat om een share deal waarbij alle risico’s automatisch meegaan
Er sprake is van meerdere aandeelhouders of een complex aandeelhoudersgeschil in de doelonderneming
De due diligence-informatie onvolledig of tegenstrijdig is
Een jurist bewaakt niet alleen de juridische risico’s, maar denkt ook mee over de commerciële strategie. Soms is het verstandiger om de prijs te verlagen, soms om een deal helemaal niet door te laten gaan.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een overname met lopende rechtszaken
Wessel Juristen begeleidt ondernemers bij bedrijfsovernames waarbij juridische risico’s zoals lopende rechtszaken een rol spelen. Het team denkt niet alleen vanuit de wet, maar ook vanuit jouw zakelijke belangen. Concreet helpt Wessel Juristen met:
Het uitvoeren of beoordelen van juridische due diligence op lopende en dreigende rechtszaken
Het opstellen en onderhandelen van garanties en vrijwaringen in de overnameovereenkomst
Het adviseren over de keuze tussen een share deal en een asset deal in jouw situatie
Het structureren van escrow of andere financiële zekerheden bij onzekere claims
Persoonlijk advies tijdens een gratis en vrijblijvend intakegesprek
Wil je weten hoe jij je kunt beschermen bij een overname waarbij rechtszaken spelen? Stel je vraag aan Wessel Juristen en ontvang een concreet en toegankelijk advies op maat.