
Hoe werkt een bedrijfsovername als het bedrijf in meerdere landen actief is?
Een bedrijfsovername waarbij het doelwit in meerdere landen actief is, is juridisch aanzienlijk complexer dan een puur Nederlandse overname. Je hebt te maken met meerdere rechtsstelsels tegelijk, uiteenlopende fiscale regimes, verschillende regels rondom werknemersbescherming en soms ook internationale mededingingstoetsing. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over een internationale bedrijfsovername, zodat je weet waar je rekening mee moet houden.
Welke juridische systemen zijn van toepassing bij een internationale overname?
Bij een bedrijfsovername in meerdere landen geldt het recht van elk land waar het over te nemen bedrijf gevestigd is of actief is. Dat betekent dat je niet met één rechtsstelsel werkt, maar met meerdere tegelijkertijd. Welk recht van toepassing is op de koopovereenkomst zelf, wordt bepaald door internationale privaatrechtelijke regels en de keuze die partijen in het contract vastleggen.
In de praktijk kiezen partijen bij een grensoverschrijdende overname vaak voor één rechtsstelsel dat de hoofdovereenkomst beheerst, bijvoorbeeld Nederlands of Engels recht. Dat neemt echter niet weg dat voor specifieke onderdelen, zoals de overdracht van onroerend goed, arbeidscontracten of vergunningen, het lokale recht van het betreffende land gewoon van toepassing blijft.
Concreet betekent dit dat je voor elk relevant land een juridische analyse nodig hebt. Denk aan:
Vereisten voor de overdracht van aandelen of activa per land
Lokale goedkeuringsvereisten van toezichthouders of overheden
Fiscale gevolgen van de overdracht in elk rechtsgebied
Verplichte notariële of registratieprocedures per land
Het is daarom gebruikelijk om bij een internationale transactie samen te werken met lokale juridische adviseurs in elk betrokken land, gecoördineerd vanuit één hoofdadvocaat of jurist.
Hoe verloopt de due diligence als een bedrijf in meerdere landen actief is?
Bij due diligence internationaal onderzoek je de juridische, financiële en operationele risico’s van het over te nemen bedrijf in elk land afzonderlijk. De scope is daardoor veel groter dan bij een nationale overname. Je brengt per jurisdictie in kaart welke contracten, vergunningen, rechtszaken, belastingverplichtingen en arbeidsrechtelijke kwesties spelen.
Een gestructureerde aanpak is essentieel. In de praktijk verloopt internationaal due diligence onderzoek doorgaans in de volgende stappen:
Bepaal de scope: Welke landen en entiteiten vallen binnen de overname?
Stel een vragenlijst op: Een gestandaardiseerde lijst die lokale adviseurs per land invullen.
Analyseer de resultaten: Vergelijk de bevindingen en identificeer de grootste risico’s.
Prioriteer de rode vlaggen: Niet elk risico is even zwaar; focus op wat de deal kan beïnvloeden.
Verwerk bevindingen in de deal: Via garanties, vrijwaringen of een prijsaanpassing in de koopovereenkomst.
Een veelgemaakte fout is het onderschatten van de tijd die internationaal due diligence kost. Zeker als het doelwit actief is in landen met minder transparante registratiesystemen of beperkte openbare informatie, kan het onderzoek aanzienlijk meer tijd vergen dan verwacht.
Wat is het verschil tussen een share deal en een asset deal bij een internationale overname?
Bij een share deal koop je de aandelen van de vennootschap, waarmee je de hele juridische entiteit overneemt inclusief alle rechten en verplichtingen. Bij een asset deal koop je specifieke activa en activiteiten, zonder de juridische entiteit zelf. Dit onderscheid is bij een internationale bedrijfsovername extra relevant, omdat de gevolgen per land sterk kunnen verschillen.
Een share deal is internationaal gezien vaak eenvoudiger te structureren, omdat je de bestaande entiteiten in stand houdt. Vergunningen, contracten en klantrelaties blijven doorgaans automatisch over. Het nadeel is dat je ook alle historische risico’s meekrijgt, inclusief verborgen schulden of lopende geschillen.
Een asset deal geeft meer controle over wat je wel en niet overneemt, maar vereist per land afzonderlijke overdrachtshandelingen. In sommige landen zijn daar specifieke formaliteiten aan verbonden, zoals notariële aktes of instemming van contractspartijen. Dat maakt de transactie administratief zwaarder, maar kan fiscaal aantrekkelijker zijn.
De keuze tussen beide structuren hangt af van fiscale overwegingen, de aard van de activa, de aanwezigheid van risico’s in de vennootschap en de wensen van beide partijen. Een goede koopovereenkomst legt de gekozen structuur en de bijbehorende garanties helder vast.
Welke mededingingsautoriteiten moeten goedkeuring geven?
Bij een grensoverschrijdende overname kan goedkeuring vereist zijn van nationale mededingingsautoriteiten in de landen waar het over te nemen bedrijf actief is, en in sommige gevallen ook van de Europese Commissie. Welke autoriteit bevoegd is, hangt af van de omzetdrempels die in de relevante wetgeving zijn vastgelegd.
De Europese Commissie heeft exclusieve bevoegdheid als een fusie of overname een zogenaamde Europese dimensie heeft. Dit is het geval als de gecombineerde wereldwijde omzet van de betrokken ondernemingen boven bepaalde drempelwaarden uitkomt. Valt de transactie daar niet onder, dan moeten mogelijk meerdere nationale autoriteiten afzonderlijk worden geïnformeerd of om goedkeuring worden gevraagd.
Het niet tijdig melden van een meldingsplichtige concentratie kan leiden tot aanzienlijke boetes, zelfs als de transactie inhoudelijk geen mededingingsproblemen oplevert. Het is daarom verstandig om vroeg in het proces te beoordelen of en waar een meldingsplicht bestaat.
Hoe worden werknemers in verschillende landen beschermd bij een overname?
Bij een bedrijfsovername in het buitenland gelden in elk land eigen regels voor werknemersbescherming. In de Europese Unie biedt de richtlijn inzake overgang van ondernemingen (ook wel de "Acquired Rights Directive") een gemeenschappelijke basis: werknemers behouden bij een activa-overdracht in principe hun arbeidsvoorwaarden en hun dienstverband gaat automatisch over naar de koper.
Buiten de EU kunnen de regels sterk afwijken. In sommige landen is ontslag na een overname eenvoudiger mogelijk, terwijl andere landen juist strenge informatieverplichtingen of instemming van vakbonden vereisen. Per land moet je nagaan:
Of er een informatie- en consultatieplicht geldt jegens werknemers of hun vertegenwoordigers
Of arbeidscontracten automatisch overgaan of opnieuw moeten worden gesloten
Welke ontslagbescherming van toepassing is na de overname
Of er collectieve arbeidsovereenkomsten zijn die gebonden blijven na de overdracht
Het negeren van lokale arbeidsrechtelijke verplichtingen is een veelgemaakte en kostbare fout bij internationale overnames. Zorg dat dit onderdeel expliciet wordt meegenomen in het due diligence onderzoek.
Wanneer is het verstandig om een Nederlandse jurist in te schakelen bij een buitenlandse overname?
Een Nederlandse jurist is waardevol bij een bedrijfsovername in het buitenland als de koper of een van de betrokken entiteiten in Nederland gevestigd is, of als de hoofdovereenkomst naar Nederlands recht wordt beheerst. De Nederlandse jurist coördineert dan het juridische proces en werkt samen met lokale adviseurs in de andere landen.
Daarnaast is een Nederlandse jurist nuttig als sparringpartner voor de algehele dealstructuur. Vragen over hoe je de holding structureert, hoe je de financiering juridisch vormgeeft of hoe je de risicoverdeling in de koopovereenkomst regelt, zijn typisch onderwerpen waarbij een ervaren jurist in ondernemingsrecht meerwaarde biedt, ongeacht in welk land de doelonderneming gevestigd is. Meer over de juridische aspecten van fusies en overnames lees je op onze website.
Een goede jurist denkt niet alleen juridisch, maar ook strategisch: wat is de beste structuur voor jouw situatie, wat zijn de risico’s die je wilt beperken, en hoe zorg je dat de deal soepel verloopt? Dat is juist bij een internationale transactie, met alle extra complexiteit die daarbij komt kijken, onmisbaar.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een internationale bedrijfsovername
Een grensoverschrijdende overname vraagt om een jurist die niet alleen de wet kent, maar ook begrijpt wat er zakelijk op het spel staat. Wessel Juristen begeleidt ondernemers, aandeelhouders en directeuren bij de juridische kant van bedrijfsovernames, van de eerste verkenning tot aan het ondertekenen van de definitieve overeenkomst.
Wat Wessel Juristen voor jou doet bij een internationale overname:
Adviseren over de beste dealstructuur (share deal of asset deal) voor jouw specifieke situatie
Coördineren van het due diligence onderzoek, inclusief afstemming met lokale adviseurs
Opstellen en onderhandelen van de koopovereenkomst en bijbehorende documenten
Beoordelen van meldingsplichten bij mededingingsautoriteiten
Adviseren over arbeidsrechtelijke gevolgen in de betrokken landen
Fungeren als centrale juridische gesprekspartner gedurende het hele traject
Wessel Juristen werkt toegankelijk en transparant: elk traject begint met een gratis en vrijblijvend intakegesprek, gevolgd door een heldere kostenraming. Zo weet je precies waar je aan toe bent. Heb je vragen over een bedrijfsovername of wil je sparren over jouw situatie? Neem contact op en we denken graag met je mee.