
Hoe werkt een bedrijfsovername als er meerdere aandeelhouders zijn?
Bij een bedrijfsovername met meerdere aandeelhouders moeten alle partijen op één lijn komen voordat de transactie kan worden afgerond. In de praktijk betekent dit dat zowel de juridische structuur van de overname als de onderlinge afspraken tussen aandeelhouders bepalend zijn voor hoe soepel het proces verloopt. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over dit onderwerp.
Wat hebben alle aandeelhouders nodig om een overname goed te keuren?
Voor een bedrijfsovername met meerdere aandeelhouders is doorgaans een besluit van de aandeelhoudersvergadering vereist. Hoeveel stemmen daarvoor nodig zijn, hangt af van de statuten van de vennootschap en eventuele afspraken in de aandeelhoudersovereenkomst. Bij een BV geldt als standaardregel een gewone meerderheid, maar statuten kunnen een versterkte meerderheid of zelfs unanimiteit voorschrijven.
In de praktijk zijn dit de stappen die doorlopen worden voor een formele goedkeuring:
De aandeelhoudersvergadering wordt bijeengeroepen met een duidelijke agenda en de relevante stukken.
De overnameplannen worden gepresenteerd, inclusief de voorwaarden en de prijs.
Aandeelhouders stemmen over het voorstel, conform de vereiste meerderheid uit de statuten.
Het besluit wordt vastgelegd in de notulen van de vergadering.
Bij een aandelentransactie wordt de overdracht notarieel bekrachtigd.
Naast de formele stemming spelen ook de inhoud van de aandeelhoudersovereenkomst en eventuele voorkeursrechten een grote rol. Als een aandeelhouder zijn aandelen wil verkopen, moeten de overige aandeelhouders vaak eerst de kans krijgen om die aandelen zelf over te nemen. Dit recht van eerste weigering kan de overname vertragen als er geen duidelijke afspraken over zijn gemaakt.
Wat is het verschil tussen een aandelen- en een activatransactie bij meerdere aandeelhouders?
Bij een aandelentransactie koopt de koper de aandelen van de bestaande aandeelhouders over, waardoor hij eigenaar wordt van de vennootschap zelf, inclusief alle rechten en verplichtingen. Bij een activatransactie koopt de koper specifieke bezittingen en activiteiten van het bedrijf, zonder de rechtspersoon over te nemen. Dit onderscheid is bij meerdere aandeelhouders extra relevant, omdat het bepaalt wie er bij de transactie betrokken moet worden.
Bij een aandelentransactie moeten alle aandeelhouders die aandelen verkopen persoonlijk instemmen met de overdracht. Elke aandeelhouder is immers partij bij de transactie. Bij een activatransactie is het de vennootschap zelf die verkoopt, en niet de individuele aandeelhouders. Daarvoor is een besluit van het bestuur nodig, aangevuld met goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering als de statuten dat vereisen of als het om een ingrijpende verkoop gaat.
Voor MKB-bedrijven met meerdere eigenaren is de keuze tussen beide structuren ook fiscaal en praktisch van groot belang. Een bedrijfsovername via aandelen brengt andere risico’s met zich mee dan een activatransactie, en de beste keuze hangt af van de situatie.
Wat zijn drag-along en tag-along rechten bij een bedrijfsovername?
Drag-along rechten geven een meerderheidsaandeelhouder het recht om minderheidsaandeelhouders te verplichten mee te verkopen als hij zijn aandelen overdraagt. Tag-along rechten geven minderheidsaandeelhouders juist de mogelijkheid om onder dezelfde voorwaarden mee te verkopen als de meerderheid zijn aandelen verkoopt. Beide rechten worden vastgelegd in de aandeelhoudersovereenkomst of de statuten.
Drag-along rechten beschermen de verkopende meerderheid: een koper wil doorgaans 100% van de aandelen overnemen, en een blokkerende minderheidsaandeelhouder kan de deal doen mislukken. Met een drag-along clausule kan de meerderheid de minderheid dwingen mee te gaan, mits aan de gestelde voorwaarden is voldaan, zoals een minimale verkoopprijs.
Tag-along rechten beschermen juist de minderheidsaandeelhouder. Zonder dit recht kan het gebeuren dat de meerderheid zijn aandelen verkoopt aan een nieuwe partij, terwijl de minderheidsaandeelhouder achterblijft met een onbekende zakenpartner. Met een tag-along recht kan de minderheid eisen onder dezelfde condities mee te mogen verkopen.
Bij een bedrijfsovername in het MKB zijn deze clausules vaak het verschil tussen een vlotte deal en een langdurig conflict. Het is verstandig om deze rechten al bij de oprichting of bij het aangaan van een samenwerking goed vast te leggen.
Hoe werkt het due diligence-proces als er meerdere aandeelhouders zijn?
Het due diligence-onderzoek bij een overname met meerdere aandeelhouders verloopt in principe hetzelfde als bij een eenhoofdig aandeelhouderschap, maar de complexiteit neemt toe naarmate er meer partijen betrokken zijn. De koper onderzoekt de juridische, financiële en operationele staat van het bedrijf voordat hij definitief akkoord gaat. Bij meerdere aandeelhouders zijn ook de onderlinge afspraken en eventuele geschillen onderdeel van dat onderzoek.
Tijdens het due diligence-proces worden onder meer de volgende zaken onderzocht:
De statuten en de aandeelhoudersovereenkomst, inclusief eventuele voorkeursrechten en blokkeringsregelingen
De verdeling van aandelen en stemrechten
Lopende of dreigende geschillen tussen aandeelhouders
Bestuursbesluiten en notulen van eerdere aandeelhoudersvergaderingen
Contracten waarbij de vennootschap partij is en die bij een overname mogelijk moeten worden goedgekeurd door derden
Als er meerdere aandeelhouders zijn, is het ook van belang om te controleren of alle benodigde toestemmingen al zijn verkregen of nog moeten worden gevraagd. Een koper wil zekerheid dat de deal na ondertekening ook daadwerkelijk kan worden afgerond.
Wat gebeurt er als een aandeelhouder niet wil meewerken aan de overname?
Als een aandeelhouder weigert mee te werken aan een overname, kan dat de transactie ernstig vertragen of zelfs blokkeren. Of dat mogelijk is, hangt af van de machtsverhoudingen en de afspraken in de aandeelhoudersovereenkomst. Heeft de weigerende aandeelhouder een minderheidsbelang en zijn er drag-along rechten van toepassing, dan kan hij worden gedwongen mee te verkopen.
Ontbreken die rechten, dan zijn er een aantal opties:
Onderhandelen: zoek naar een oplossing die ook voor de weigerende aandeelhouder acceptabel is, bijvoorbeeld via een hogere prijs of andere voorwaarden.
Uitkoop: de andere aandeelhouders of de koper koopt de aandelen van de weigerende partij over tegen een redelijke prijs.
Juridische procedure: in uitzonderlijke gevallen kan via de rechter worden afgedwongen dat een aandeelhouder zijn aandelen overdraagt, bijvoorbeeld bij ernstig wangedrag of als het bedrijfsbelang dit vereist.
In de praktijk is een aandeelhoudersgeschil rondom een overname vaak te voorkomen door vooraf goede afspraken te maken. Dat begint bij een solide aandeelhoudersovereenkomst die voorziet in dit soort situaties.
Wanneer heb je een notaris nodig bij een bedrijfsovername met meerdere aandeelhouders?
Bij een bedrijfsovername via aandelenoverdracht is een notaris altijd verplicht. De overdracht van aandelen in een BV of NV moet worden vastgelegd in een notariële akte. Zonder deze akte is de overdracht juridisch niet geldig. De notaris controleert ook of aan alle formele vereisten is voldaan, zoals het nakomen van eventuele blokkeringsregelingen en voorkeursrechten.
Bij een activatransactie is een notaris niet altijd verplicht, maar wel aan te raden als er onroerend goed onderdeel uitmaakt van de deal. In dat geval is een notariële akte voor de overdracht van het vastgoed wettelijk vereist.
De notaris speelt bij een overname met meerdere aandeelhouders ook een praktische rol: hij zorgt ervoor dat alle verkopende aandeelhouders hun aandelen op hetzelfde moment overdragen en dat de koopprijs gelijktijdig wordt voldaan. Dat geeft alle partijen zekerheid en voorkomt dat een deel van de transactie wél en een ander deel niet wordt afgerond. Meer weten over de contractuele kant van een overname? Lees dan meer over het opstellen van een koopovereenkomst.
Hoe Wessel Juristen helpt bij een bedrijfsovername met meerdere aandeelhouders
Een overname waarbij meerdere aandeelhouders betrokken zijn, vraagt om zorgvuldige voorbereiding, heldere afspraken en juridische begeleiding die verder kijkt dan alleen de transactie zelf. Wessel Juristen begeleidt ondernemers, aandeelhouders en directeuren bij elke fase van dit proces.
Beoordeling van de aandeelhoudersovereenkomst en statuten op clausules die de overname kunnen beïnvloeden
Advies over de transactiestructuur: aandelen- of activatransactie, en wat dat betekent voor alle betrokken partijen
Opstellen en beoordelen van overnamecontracten, inclusief garanties en vrijwaringen
Begeleiding bij aandeelhoudersvergaderingen en het verkrijgen van de benodigde goedkeuringen
Ondersteuning bij conflicten met een weigerende aandeelhouder, van onderhandeling tot juridische procedure
Wessel Juristen werkt toegankelijk en transparant: je weet vooraf wat de aanpak is en wat het kost. Wil je weten hoe jouw overname er juridisch voor staat? Neem contact op voor een gratis en vrijblijvend intakegesprek.