
Hoe werkt de overdracht van een handelsnaam bij een bedrijfsovername?
Bij een bedrijfsovername gaat de handelsnaam niet automatisch mee. De overdracht van een handelsnaam moet expliciet worden overeengekomen en juridisch worden vastgelegd. Dit geldt zowel bij een activa-passiva transactie als bij andere overnamevarianten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de overdracht van een handelsnaam bij een overname.
Wat gebeurt er met een handelsnaam bij een activa-passiva transactie?
Bij een activa-passiva transactie koopt de koper specifieke bezittingen en verplichtingen van een onderneming, maar niet de rechtspersoon zelf. Een handelsnaam is een van die activa en gaat alleen mee als dit uitdrukkelijk in de koopovereenkomst is opgenomen. Zonder expliciete afspraak blijft de handelsnaam eigendom van de verkoper.
Dit is een belangrijk verschil met een aandelentransactie. Bij een aandelentransactie neemt de koper de volledige vennootschap over, inclusief alle rechten die bij de onderneming horen, zoals het gebruik van de handelsnaam. Bij een activa-passiva transactie moet je als koper actief nadenken over welke onderdelen je wilt overnemen en dit per onderdeel vastleggen.
Denk bij een activa-passiva transactie ook aan de vraag of de handelsnaam als merk is beschermd. In dat geval gelden aanvullende regels voor de overdracht. Meer hierover lees je verderop in dit artikel.
Moet een handelsnaam worden geregistreerd bij de KvK?
Ja, een handelsnaam moet worden geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Iedere onderneming die in Nederland actief is, is verplicht haar handelsnaam in te schrijven. De overdracht van een handelsnaam bij een overname moet eveneens worden doorgegeven aan de KvK.
Na de overdracht van de handelsnaam bij de KvK zijn er twee mogelijke situaties:
De koper schrijft de handelsnaam in op zijn eigen onderneming of rechtspersoon.
De verkoper schrijft de handelsnaam uit bij zijn onderneming, waarna de koper deze inschrijft.
Het is verstandig om de KvK-inschrijving zo snel mogelijk na de overdracht te regelen. Een niet-bijgewerkte inschrijving kan verwarring veroorzaken bij klanten, leveranciers en andere partijen. Bovendien is het juridisch van belang dat de registratie overeenkomt met de feitelijke situatie.
Wat is het verschil tussen een handelsnaam en een merknaam?
Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming naar buiten treedt en zakendoet. Een merknaam is een onderscheidingsteken dat specifieke producten of diensten identificeert en dat geregistreerd kan worden bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE). De bescherming en overdracht van beide namen verlopen via verschillende juridische routes.
Het onderscheid is in de praktijk relevant omdat dezelfde naam zowel als handelsnaam als als merk geregistreerd kan zijn. In dat geval moet je bij een bedrijfsovername handelsnaam én het merkrecht apart regelen. Het overdragen van de handelsnaam via de koopovereenkomst en de KvK is dan niet voldoende; ook het merkrecht moet formeel worden overgedragen via het BBIE.
Een handelsnaam levert bescherming op grond van de Handelsnaamwet: wie een naam als eerste in gebruik neemt, heeft rechten op die naam in het relevante geografische gebied. Een geregistreerd merk biedt bredere en sterkere bescherming, ook in Benelux-verband. Controleer bij een overname altijd of de naam ook als merk is geregistreerd.
Kan een handelsnaam worden overgedragen zonder de onderneming?
Nee, een handelsnaam kan in principe niet los van de onderneming worden overgedragen. De Handelsnaamwet koppelt de handelsnaam aan de onderneming: de naam is bedoeld om een specifieke onderneming te identificeren en heeft geen zelfstandig bestaan buiten die onderneming. Overdracht van de handelsnaam veronderstelt dus altijd dat (een deel van) de onderneming meegaat.
Dit betekent dat je bij een koopovereenkomst opstellen voor een overname goed moet nadenken over wat er precies wordt overgedragen. Gaat het alleen om de naam, of ook om klantenkring, goodwill, activa en andere elementen van de onderneming? In de praktijk gaat een handelsnaam vrijwel altijd gepaard met de overdracht van minimaal een deel van de bedrijfsactiviteiten.
Een uitzondering geldt voor geregistreerde merken: die kunnen wel zelfstandig worden overgedragen, los van de onderneming. Dit maakt merkinschrijving extra waardevol voor ondernemers die hun naam als zelfstandig vermogensbestanddeel willen kunnen overdragen of in licentie geven.
Wat zijn de juridische risico’s bij het overnemen van een bestaande handelsnaam?
Het overnemen van een bestaande handelsnaam brengt juridische risico’s met zich mee als de naam al door een ander wordt gebruikt of als er onduidelijkheid bestaat over de rechten. De belangrijkste risico’s zijn:
Inbreuk op een bestaande handelsnaam: Als een andere onderneming dezelfde of een vergelijkbare naam al eerder in gebruik had in hetzelfde geografische gebied, kan het gebruik van die naam na overname leiden tot een geschil op grond van de Handelsnaamwet.
Merkinbreuk: Als de handelsnaam lijkt op een geregistreerd merk van een derde, loop je het risico op een merkinbreukvordering, ook als jij de naam rechtmatig hebt overgenomen van de verkoper.
Onduidelijke eigendomsrechten: Als de verkoper de naam niet exclusief bezit, bijvoorbeeld omdat meerdere partijen rechten op de naam claimen, kan de overdracht aanvechtbaar zijn.
Reputatierisico: Een overgenomen naam kan negatieve associaties dragen bij klanten of in de markt. Dit is geen juridisch risico in strikte zin, maar wel een risico dat zakelijk relevant is.
Laat altijd een due diligence uitvoeren voordat je een handelsnaam overneemt. Controleer het Handelsregister, het merkenregister van het BBIE en eventuele domeinnamen om te beoordelen of de naam vrij is van conflicterende rechten.
Hoe leg je de overdracht van een handelsnaam juridisch vast?
De overdracht van een handelsnaam leg je vast in de koopovereenkomst die bij de overname wordt opgesteld. Daarin wordt expliciet bepaald dat de handelsnaam onderdeel uitmaakt van de overgedragen activa. Na ondertekening moet de overdracht worden doorgegeven aan de Kamer van Koophandel voor aanpassing van de KvK-inschrijving.
Een goede vastlegging bevat in elk geval de volgende elementen:
Een duidelijke omschrijving van de over te dragen handelsnaam.
De bevestiging dat de verkoper gerechtigd is de naam over te dragen.
Afspraken over het moment van overdracht en de KvK-inschrijving.
Een garantie van de verkoper dat de naam vrij is van rechten van derden.
Eventuele afspraken over het gebruik van de naam door de verkoper na de overname.
Als de naam ook als merk is geregistreerd, is aanvullende actie vereist: het merkrecht moet worden overgedragen via een schriftelijke akte en worden ingeschreven bij het BBIE. Zonder die inschrijving is de overdracht van het merkrecht niet geldig tegenover derden. Zorg er ook voor dat domeinnamen en sociale media-accounts die aan de handelsnaam zijn gekoppeld, worden meegenomen in de overdracht.
Voor een juridisch waterdichte overname is het verstandig alle afspraken rondom de handelsnaam zorgvuldig te documenteren, zodat achteraf geen discussie kan ontstaan over wat er nu precies is overgedragen.
Hoe Wessel Juristen helpt bij de overdracht van een handelsnaam
De overdracht van een handelsnaam lijkt soms een bijzaak bij een bedrijfsovername, maar kan grote gevolgen hebben als het niet goed wordt geregeld. Wessel Juristen begeleidt ondernemers bij alle juridische aspecten van een overname, van de eerste onderhandeling tot de definitieve overdracht.
Wessel Juristen helpt je concreet met:
Het controleren van de rechten op de handelsnaam en eventuele merkinschrijvingen.
Het opstellen van een koopovereenkomst waarin de overdracht van de handelsnaam correct is vastgelegd.
Begeleiding bij de KvK-inschrijving en de overdracht van merkrechten bij het BBIE.
Advies over risico’s en garanties rondom de handelsnaam bij overname.
Praktisch en strategisch advies dat aansluit bij jouw zakelijke belangen.
Wil je weten hoe je de overdracht van een handelsnaam bij jouw overname het beste aanpakt? Stel je vraag aan Wessel Juristen en ontvang een gratis en vrijblijvend intakegesprek.