
Aandeelhoudersovereenkomst
Een aandeelhoudersovereenkomst is een overeenkomst tussen de aandeelhouders van een vennootschap. De overeenkomst wordt gebruikt om een aantal belangrijke zaken tussen de aandeelhouders onderling vast te leggen en zo conflicten en onduidelijkheden te voorkomen.
De aandeelhouder Een aandeelhouder is iemand die een aandeel in een bedrijf heeft. De aandeelhouder is daarmee mede-eigenaar van de onderneming. Voor hoeveel procent de aandeelhouder het bedrijf in bezit heeft, hangt af van de totale hoeveelheid uitgegeven aandelen. Aandeelhouders komen samen tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders (de AVA). Dit is het hoogste orgaan binnen een onderneming. De AVA heeft in principe stemrecht over bedrijfsaangelegenheden, tenzij daar uitzonderingen op zijn gemaakt in de statuten of in de aandeelhoudersovereenkomst.
Nut aandeelhoudersovereenkomst Het is niet verplicht om een aandeelhoudersovereenkomst te hebben. Bij het oprichten van een onderneming met rechtspersoonlijkheid is het wél verplicht om statuten te hebben. Wat in ieder geval in deze statuten moet staan, is vastgelegd in de wet. Om de onderlinge verhoudingen tussen aandeelhouders onderling vast te leggen, is het verstandig om een aparte aandeelhoudersovereenkomst aan te gaan. Bij het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst bestaat contractvrijheid; er zijn geen wettelijke eisen over wat wel of niet in deze overeenkomst moet staan.
Flexibel Een aandeelhoudersovereenkomst is een stuk flexibeler dan de statuten. Een wijziging van de statuten gebeurt door de notaris en moet worden goedgekeurd door de AVA. Dit kost een hoop tijd en geld. Een aandeelhoudersovereenkomst daarentegen kan gemakkelijk en snel aangepast worden met overeenstemming van de aandeelhouders.
Geheim Een aandeelhoudersovereenkomst kan geheim worden gehouden voor de buitenwereld. Bij statuten is dit niet het geval, die moeten bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd worden.
Wanprestatie Wanneer de statuten niet worden nageleefd, is er sprake van nietigheid of vernietigbaarheid van de handeling. Dit betekent dat de handeling wordt geacht nooit te hebben bestaan. Wanneer afspraken uit een aandeelhoudersovereenkomst niet worden nageleefd, is er sprake van wanprestatie. Bij wanprestatie is er in beginsel een mogelijkheid om de overeenkomst te ontbinden, schadevergoeding te innen (al dan niet na een ingebrekestelling) of om simpelweg toch nakoming van de overeenkomst te vorderen. Uiteraard is iedere situatie anders, en is het verstandig om eerst advies van een jurist te winnen voordat je actie onderneemt ten aanzien van het niet nakomen van een aandeelhoudersovereenkomst.
Wat leg je vast in een aandeelhoudersovereenkomst? Omdat elke onderneming anders is, is het opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst altijd maatwerk. Onder meer de volgende afspraken kunnen worden opgenomen in een aandeelhoudersovereenkomst:
De namen en gegevens van de partijen. De partijen zijn in principe alle aandeelhouders. Het is belangrijk om ook de vennootschap als partij op te nemen om conflicten tussen de aandeelhouders en bestuurders te voorkomen.
De oprichtingsdatum en activiteiten van de vennootschap.
Definities en interpretaties. Zo kan er geen onduidelijkheid ontstaan over wat er met begrippen als ‘partijen’, ‘statuten’ en ‘vertrouwelijke informatie’ wordt bedoeld.
Wat te doen bij conflicterende bepalingen tussen statuten en de aandeelhoudersovereenkomst. In de aandeelhoudersovereenkomst mag van de statuten worden afgeweken. Wel is het handig om op te nemen dat bij conflicterende bepalingen de aandeelhoudersovereenkomst wordt nagekomen, maar dat de bepalingen uit de statuten ook zoveel mogelijk worden opgevolgd.
De verdeling van de aandelen. Om in de toekomst na te kunnen gaan wat de (originele) verdeling van de aandelen is, moet dit worden opgenomen in de aandeelhoudersovereenkomst. Het is verstandig om hierbij te vermelden hoeveel aandelen elke aandeelhouder heeft, of dit prioriteitsaandelen zijn en hoeveel procent van het totaal de aandelen omvatten.
Een ‘lock up’. Hierbij wordt afgesproken dat de aandelen de eerste paar jaar (meestal drie of vijf) niet overdraagbaar zijn. In de eerste jaren van een onderneming is het niet bevorderlijk voor de continuïteit als er steeds verschillende aandeelhouders zijn.
De dividendpolitiek. Een van de belangrijkste dingen om vast te stellen is hoe de winst verdeeld zal worden onder de aandeelhouders. Wordt de gehele winst verdeeld, worden er bepaalde reserves aangelegd of wordt de winst pas verdeeld als er een bepaald bedrag aan eigen vermogen en reserves is opgebouwd? Er zijn hier enorm veel tussenvormen in te bedenken.
Afspraken over het bestuur. Meestal worden afspraken zoals de verantwoordelijkheden en de benoeming van het bestuur en het aantal bestuurders opgenomen in de statuten. Uit een aandeelhoudersovereenkomst komen vaak nieuwe afspraken voort die ook gelden voor het bestuur. Door expliciet te benoemen dat de aandeelhoudersovereenkomst in overweging moet worden genomen door het bestuur, worden conflicten vermeden. Bovendien kan, zoals eerder vermeld, in de aandeelhoudersovereenkomst worden afgeweken van afspraken die zijn gemaakt in de statuten. Zo kan er in de overeenkomst worden overeengekomen dat het bestuur benoemd, geschorst en ontslagen wordt door een volstrekte meerderheid van de AVA, terwijl hier in de statuten een andere meerderheids eis voor gold.
Wil je een aandeelhoudersovereenkomst laten opstellen of nakijken? Neem gerust contact met ons op via 071 888 5905 of mail naar info@wessel.nl.