
Wanneer kan en mag ik als werkgever een werknemer ontslaan?
Als werkgever krijg je helaas soms te maken met de lastige taak om een werknemer of meerdere werknemers te ontslaan. De reden hiervan kan bij de werknemer zelf liggen of door oorzaken binnen het bedrijf, zoals bedrijfseconomische redenen. Bij ontslag moet je als werkgever rekening houden met de ontslagbescherming die werknemers genieten.
Geldige redenen voor ontslag
Er zijn veel gevallen waarin je als werkgever je werknemer niet mag ontslaan. Toch zijn er ook situaties waarin je als werkgever gegronde redenen hebt om je werknemer te ontslaan. Wanneer sprake is van één van onderstaande redenen of van meerdere hiervan, en de werknemer kan niet herplaatst worden binnen de onderneming, dan mag je de werknemer ontslaan:
Op grond van bedrijfseconomische redenen, zoals reorganisatie, bedrijfssluiting of bedrijfsverhuizing.
Bij langdurige (minimaal twee jaar onafgebroken) arbeidsongeschiktheid van de werknemer.
Bij regelmatige ziekte (niet langdurig en onafgebroken) van de werknemer, waardoor dit onaanvaardbare gevolgen heeft voor de bedrijfsvoering.
Bij disfunctioneren van de werknemer.
Bij onbehoorlijk gedrag, zoals verwijtbaar of nalatig handelen.
Bij gewetensbezwaren.
Bij een verstoorde arbeidsrelatie die niet meer hersteld kan worden.
Bij andere omstandigheden of een combinatie van bovenstaande gronden (de cumulatiegrond).
Ontslagbescherming werknemers
Als werkgever mag je niet zomaar een werknemer ontslaan. Werknemers mogen niet worden ontslagen vanwege de volgende gronden:
Verbod op discriminatie: levensovertuiging, godsdienst, ras, geslacht of nationaliteit.
Tijdens de eerste twee jaar ziekte van de werknemer.
Tijdens zwangerschap of zwangerschapsverlof.
Omdat de werknemer lid is van een vakbond.
Vanwege overgang van onderneming.
Omdat de werknemer verplicht dienstplicht moet uitvoeren.
Wanneer een werknemer ouderschapsverlof wil opnemen.
Vanwege lidmaatschap van een politieke organisatie.
Bij ernstige gewetensbezwaren tegen werkzaamheden, zolang herplaatsing mogelijk is.
Werknemer ontslaan ondanks ontslagbescherming
Er zijn situaties waarin de ontslagbescherming niet geldt, bijvoorbeeld bij ernstige verwijten aan de werknemer of wanneer de werknemer nog in zijn proeftijd zit.
Ontslagbescherming wegens OR-lidmaatschap of lid van de personeelsvertegenwoordiging
Werknemers die lid zijn van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging kunnen tijdens hun lidmaatschap niet worden ontslagen. Deze bescherming loopt door tot twee jaar na het einde van het lidmaatschap. Toch zijn er uitzonderingen, zoals ontslag tijdens proeftijd, op staande voet of met wederzijds goedvinden. Ook kan de werkgever bij het UWV een ontslagvergunning aanvragen wegens bedrijfseconomische redenen, of de kantonrechter verzoeken tot ontbinding bij disfunctioneren of een verstoorde arbeidsverhouding, mits dit niets te maken heeft met het OR-lidmaatschap.
Tijdelijk contract
Een werknemer met een tijdelijk contract mag niet vóór het einde van het contract zomaar worden ontslagen, behalve bij ontslag tijdens proeftijd of op staande voet. Soms bevat de arbeidsovereenkomst een bepaling voor tussentijdse opzegging. In dat geval mag het contract eerder worden beëindigd.