Iedereen kan ziek worden. Zodra een werknemer ziek wordt, is de werkgever verplicht het loon door te betalen. Dit geldt bij zowel een tijdelijk als een vast contract. Een werknemer kan niet zomaar ontslagen worden. Dit komt omdat de werknemer vergeleken met de werkgever een zwakkere partij is. Het inkomen ziet namelijk toe op een bepaalde zekerheid voor de werknemer. Een arbeidsovereenkomst is dan ook een bijzondere overeenkomst waarin werknemers bij wet beschermd worden.
Langdurig ziekteverzuim
Ook als de werknemer langdurig ziek is, mag een werkgever de werknemer niet zomaar ontslaan. We spreken van langdurige ziekte indien de werknemer langer dan zes weken ziek is. Dit noem je ook wel langdurig ziekteverzuim.
Re-integratie
De werkgever dient de zieke werknemer aan te melden bij de arbodienst of bij een bedrijfsarts. De arbodienst of bedrijfsarts stelt binnen zes weken een probleemanalyse op. Op basis van die probleemanalyse gaan werkgever en werknemer met elkaar in gesprek over de re-integratie. Re-integreren houdt in dat een werknemer opnieuw aan het werk gaat. Dit kan op het eerste spoor of het tweede spoor.
Het eerste spoor houdt in dat de werknemer in dienst blijft bij de huidige werkgever. Het tweede spoor betekent dat de werknemer elders, bij een andere werkgever, passend werk zal verrichten. Het tweede spoor is alleen een optie indien uit het eerste spoor blijkt dat er geen passende mogelijkheden binnen het bedrijf beschikbaar zijn. De werkgever heeft een inspanningsverplichting in het re-integratietraject. De werkgever moet er dan ook alles aan doen om de werknemer weer aan het werk te krijgen. De inspanning kan worden aangetoond door het doorbetalen van het loon tijdens ziekte.
Het kan ook zo zijn dat er in de probleemanalyse duidelijk wordt dat de werknemer niet meer aan het werk zal kunnen gaan en dat de toekomstige werkzaamheden ook niet meer uitgevoerd kunnen worden. Kan de werknemer dan ontslagen worden? Ook hier is het antwoord nee. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Misschien ken jij wel iemand die tijdens ziekte ontslagen is en waarom mocht dit dan wel?
Om te beginnen zit er een verschil tussen langdurig ziek zijn en regelmatig ziekteverzuim. Er is sprake van regelmatig ziekteverzuim op het moment dat de werknemer regelmatig niet komt werken. Dit kan door ziekte komen, maar ook door andere gebreken. Echter betekent dit niet dat de werknemer langdurig arbeidsongeschikt is. Als hier ernstige gevolgen voor het bedrijf uit voortvloeien, kan de werkgever een ontslag om persoonlijke redenen via de kantonrechter aanvragen.
Verplichtingen en sancties
Bij langdurige ziekte is er sprake van langdurige arbeidsongeschiktheid. Omdat de werknemer ziek is, dient de werkgever de ontslagvergunning aan te vragen bij het UWV. Hierbij geldt dat de werknemer pas na twee jaar ziekte ontslagen mag worden. In die periode is de werkgever dus verplicht om het loon door te betalen. Verder dient de werkgever zich ook te houden aan de re-integratieverplichtingen. Als het UWV oordeelt dat de werkgever zich onvoldoende heeft ingespannen, wordt er een loonsanctie opgelegd. De loonsanctie is een boete voor de werkgever. Hierdoor wordt de werkgever verplicht om het loon maximaal één jaar langer door te betalen. De werknemer kan tijdens de loonsanctie niet ontslagen worden omdat het opzegverbod blijft gelden. Dit betekent dat de dienstbetrekking pas zal eindigen wanneer de loonsanctie is opgeheven.
Uitzondering
Er geldt een uitzondering op deze regel. De werknemer dient ook te voldoen aan de inspanningsverplichting van het re-integratietraject. De werknemer dient medewerking te verlenen aan het re-integratietraject. Het laten omscholen en het verrichten van passend werk hoort hier ook bij. Als de werknemer weigert mee te werken, kan de werkgever naar het UWV stappen om de werknemer binnen twee jaar (langdurige) ziekte te ontslaan. Dit is mogelijk met de ontslagvergunning die het UWV zal toekennen op basis van het onvoldoende meewerken aan de re-integratie.
Conclusie
Het antwoord op de vraag of de werkgever zijn werknemer mag en kan ontslaan bij langdurige ziekte is in wezen nee. Het is niet mogelijk de werknemer binnen twee jaar te ontslaan. De werkgever dient het loon door te betalen tot de termijn verstreken is. In die periode dienen zowel werknemer als werkgever zich voldoende in te spannen binnen het re-integratietraject. Doet de werkgever dit niet, dan zal er een loonsanctie kunnen worden opgelegd, waardoor de dienstbetrekking pas bij afloop van de loonsanctie zal eindigen. De werknemer zal dan het derde ziektejaar ingaan. Indien de werknemer zich niet houdt aan de inspanningsverplichting binnen het re-integratietraject, bestaat er een mogelijkheid voor de werkgever om de werknemer binnen de twee jaar ziekte te laten ontslaan. In beide gevallen dient de werkgever naar het UWV te stappen voor een ontslagvergunning.