
Je werknemer ontslaan met vast contract, kan dat zomaar
Het kan zomaar voorkomen dat een medewerker met een vast contract na verloop van tijd niet langer presteert op het gewenste niveau. Of de medewerker gaat dusdanig de fout in dat het geen mogelijkheid is om zijn arbeidscontract intact te laten. In voorgenoemde gevallen kan het zijn dat de werknemer de werkgever wil ontslaan. Wat zijn precies de voorwaarden die gelden voordat een ontslag van een medewerker met een vast contract kan worden gerealiseerd? In onderstaand stuk worden deze voorwaarden toegelicht.
Vast contract
Allereerst is het van belang om vast te stellen of de medewerker een vast contract heeft. Dit is afhankelijk van het feit of er in de oorspronkelijke arbeidsovereenkomst wel of geen einddatum is opgenomen. In het geval er geen einddatum van de arbeidsovereenkomst vermeld staat, geldt deze relatie met de werkgever als een vast contract.
Het kan ook voorkomen dat een tijdelijk contract van de werknemer na verloop van tijd automatisch wordt omgezet naar een vast contract. Dit is slechts het geval indien de werknemer drie tijdelijke contracten achtereenvolgend aangeboden heeft gekregen. In zulke situaties zal het vierde tijdelijke contract worden beschouwd als een vast contract, inclusief de sterkere rechtspositie die daarbij hoort.
Artikel 7:669
In principe moet een werkgever altijd een legitieme reden hebben om een werknemer te ontslaan. Het contract voor onbepaalde tijd houdt namelijk in dat de werknemer tot aan de pensioengerechtigde leeftijd in dienst mag blijven, vandaar de verhoogde eis. De wet benoemt enkele redenen die het ontslag rechtvaardigen van een werknemer met een vast contract, zie hiervoor artikel 7:669 Burgerlijk Wetboek. Dit artikel stelt:
“De werkgever kan de arbeidsovereenkomst opzeggen indien daar een redelijke grond voor is en herplaatsing van de werknemer binnen een redelijke termijn, al dan niet met behulp van scholing, in een andere passende functie niet mogelijk is of niet in de rede ligt.”
Voorop staat dat de werkgever zich in principe maximaal moet inspannen om de werknemer te herplaatsen binnen de onderneming, zelfs als er een legitieme reden voor ontslag is. Deze herplaatsingsplicht gaat zelfs zo ver dat de werkgever ook moet zorgen voor scholing of, indien mogelijk, een aangepaste vorm van de arbeid. Deze plicht geldt niet als de werknemer wordt ontslagen vanwege verwijtbaar handelen of nalaten; in dat geval ligt de oorzaak bij de werknemer zelf.
Redenen voor ontslag
Artikel 7:669 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek noemt de gronden waarop ontslag van een werknemer met een vast contract gerechtvaardigd is:
Bedrijfseconomische reden: iemand kan worden ontslagen omdat het financieel niet goed gaat met de onderneming. De werkgever moet aantonen dat het ontslag noodzakelijk is en bijdraagt aan een betere financiële positie. Een ontslagverzoek moet worden ingediend bij het UWV, dat hiervoor toestemming moet geven.
Ziekte: ontslag wegens ziekte is toegestaan indien de werknemer langer dan twee jaar ziek is, of wanneer de werknemer vaak ziek is en dit grote gevolgen heeft. Ook hiervoor is toestemming van het UWV vereist.
Ondermaats presteren: de werkgever mag deze grond gebruiken als de werknemer niet op het gewenste niveau presteert, mits de werknemer hierover is aangesproken en een verbetertraject heeft gekregen. Pas als verbetering uitblijft, kan ontslag volgen.
Verstoorde arbeidsverhouding: wanneer de relatie tussen werkgever en werknemer onherstelbaar is verstoord en de samenwerking daardoor niet meer mogelijk is.
Pensioen: de werknemer kan worden ontslagen wanneer hij de pensioenleeftijd bereikt. Hierbij zijn geen extra kosten of verplichtingen voor de werkgever, aangezien al is bijgedragen aan het pensioen van de werknemer.
Samenvattend: een vast contract ontstaat zonder einddatum of na drie opeenvolgende tijdelijke contracten. Artikel 7:669 van het Burgerlijk Wetboek benoemt legitieme redenen voor ontslag, zoals bedrijfseconomische omstandigheden, langdurige ziekte (met toestemming van het UWV), onvoldoende functioneren na waarschuwingen, een verstoorde arbeidsverhouding en het bereiken van de pensioenleeftijd. De werkgever moet altijd redelijke gronden hebben voor ontslag en zich inspannen voor herplaatsing, behalve bij verwijtbaar gedrag van de werknemer.